بیانیه فدراسیون دموکراتیک علویان (FEDA) و اتحادیه زنان علوی دموکراتیک (DAKB) به مناسبت سالگرد پیمان لوزان به شرح زیر است:
«در تاریخ ۴ جولای ۱۹۲۳، پیمانی در شهر لوزان سوئیس امضا شد. با این پیمان، سرنوشت صد ساله خلق کورد و جامعه علوی تعیین گشت.
پیمانی که در سال ۱۹۲۳ در لوزان امضا شد، نه تنها مرزها، بلکه سرنوشت مردم، باورداشتها و جوامع باورداشتی را نیز ترسیم کرد. با پیمان لوزان، دولت ترکیه تاسیس خود را بر پایه یک ملت، یک زبان، یک دین اعلام کرد. دولت ترکیه با این پیمان، همانطور که برای کوردها، برای ما علویان در هر شاخهای، نقطه عطفی شد که انکار، آسیمیلاسیون و نادیده گرفتن رسمیت یافت.
با پیمان لوزان، دولت ترکیه که بر پایه نژاد ترک و مذهب سنی تاسیس شد، با قاطعیت به ممنوعیتها، سیاستهای آسیمیلاسیون و انکار صدها سال پیش خود بر روی جَمخانههای (مکان عبادتی) علویان، کانونها، پیرها و آیینهایشان ادامه داد. زیرا دولت ترکیه، این باورداشت باستانی را از همان ابتدا تهدیدی میدانست که باید نابود شود و آن را نادیده گرفت.
با لوزان، دولت تازه تاسیس و رویکرد تکگرایی که توسط دولت به اجرا گذاشته شد، زمینهای برای ادامه سرکوب علویان فراهم کرد. باورداشت علوی انحرافی اعلام شد و مردم بیگناه بارها و بارها با ضربات کوبنده مذهب غالب، درد و رنج کشیدند.
دولت که از این امر جسارت گرفته بود، از آن روز به بعد حملات سیستماتیک، مستمر و خونین خود را برای نابودی علویان ادامه داده است. جمخانهها ممنوع شد، پیرها زندانی شدند، مرشدها تحقیر شدند. در درسیم نسلکشی شد، در مرعش، سیواس و چوروم علویان قتلعام شدند، خانهها سوزانده شد. هر یک از اینها نتیجه فتوای قتل واجبی است که در لوزان امضا شد.
امروزه حملات تبهکاران باقیمانده داعش در سوریه به مردم دروزی و علوی با این فتوا، نشان میدهد که این میراث انکار گذشته ادامه دارد. ریشهای مردان دروزی به زور تراشیده میشود، باورداشتشان مورد تمسخر قرار میگیرد، زنان علوی به عنوان غنیمت جنگی اسیر میشوند. دولت ترکیه به نام حفاظت از پیمان لوزان، از این ظلم حمایت میکند، حتی با عملیاتهای فرامرزی، تبهکاران را صادر میکند. ما علویان راه حق، این نسلکشیها را به خوبی میشناسیم: زیرا این دقیقا همان سناریویی است که صد سال است بر ما تحمیل شده است. این پیمان که در لوزان امضا شد، سندی از یک حمله تاریخی علیه مردم و باورداشت ماست.
حتی در ۱۰۲مین سال لوزان، ما علویان نیز مانند کوردها نادیده گرفته میشویم. امروز هنوز سیستم مذهبی تکگرایانه بر ما تحمیل میشود. با ریاست امور دینی، با ریاست جمهوری علوی-بکتاشی، با دروس اجباری دینی در مدارس، سرکوب و گستاخی علیه علویان ادامه دارد.
در حالی که علویت یک باورداشت است، حقیقت جامعه علوی است. این حقیقت نه با لوزان، نه با سازمان آسیمیلاسیونگرای دولت تشکیل شده در لوزان یعنی دیانت، نه با سرکوب و نه با سیاستهای جنگی خاموش نخواهد شد. ما با جمخانه خود به گفتن حقیقت خود ادامه خواهیم داد.
ما به عنوان فدراسیون دموکراتیک علویان (FEDA) و اتحادیه زنان علوی دموکراتیک (DAKB)، این سیاست صد ساله انکار، نابودی و آسیمیلاسیون دولت ترکیه را به رسمیت نمیشناسیم. ما ذهنیت تکگرایانه لوزان را رد میکنیم. ما برابری مردم و حقوق اساسی برابر را میخواهیم.»