دلیل آمد، عضو کمیته روابط خارجی کجک، تأکید کرد که تنها راه خروج از جنگ، بحران و تجزیه در خاورمیانه، ساختن یک سیستم کنفدرال دموکراتیک است که در آن هویت خلقها به رسمیت شناخته شده و همه در آزادی و برابری زندگی کنند.
دلیل آمد، عضو کمیته روابط خارجی کنفدرالیسم جوامع کوردستان (کجک)، در مصاحبه با خبرگزاری فرات (ANF)، ابعاد تاریخی و سیاسی مسئله کورد را ارزیابی کرد و پیام همبستگی خود را به مردم عرب، بهویژه مردم لیبی رساند. آمد هم به زمینه تاریخی مسئله کورد پرداخت و هم روندی را که پس از پایان دادن به فعالیتها تحت عنوان حزب کارگران کوردستان (پکک) و تصمیم برای پایان دادن به مبارزه مسلحانه شکل گرفت، ارزیابی کرد.
آمد با تأکید بر اینکه کوردها یکی از قدیمیترین مردم بومی مزوپوتامیا هستند، گفت: «کوردها مردمی نیستند که اخیراً در این جغرافیا ساکن شده باشند، بلکه یکی از مردم باستانی مزوپوتامیا هستند. این مردم که هزاران سال در دامنههای کوههای توروس و زاگرس زندگی کردهاند، در طول تاریخ توانستهاند با جوامع اطراف خود در صلح زندگی کنند.»
آمد با بیان اینکه مردم کورد در قرن گذشته با سیاستهای تجزیه و انکار مواجه شده و بارها در برابر این وضعیت مقاومت کردهاند، گفت که جنبش کورد امروز نیز فلسفهای دارد که مبتنی بر زندگی مشترک در صلح با مردم منطقه است.
دلیل آمد با اشاره به تحولات لیبی، اظهار داشت که سیستم سرمایهداری در تلاش است تا لیبی را از طریق جنگهای نیابتی تجزیه کند. با این حال، او اعتماد خود را به شخصیت تاریخی مقاوم مردم لیبی با این کلمات ابراز کرد: «مردم لیبی، همانطور که در گذشته در برابر حملات استعماری قدرتهای خارجی قهرمانانه مقاومت کردند، امروز نیز مشکلات خود را با دینامیکهای داخلی حل خواهند کرد. من معتقدم که آنها زندگی دموکراتیک را بر اساس شراکت دوباره برقرار خواهند کرد.»
ما میخواهیم فعالیتهای بینالمللی را بر اساس دستیابی به مردم توسعه دهیم
آمد با یادآوری اینکه پکک در سال ۱۹۷۸ در میانه نظم جهانی دو قطبی تأسیس شد، گفت که هدف اولیه این حزب، انجام یک مبارزه آزادیبخش ملی در کوردستان تقسیمشده به چهار بخش بود. آمد گفت: «پکک در آن دوره، مبارزهای با پایه سوسیالیستی و ملی را پذیرفت. با گذشت زمان، این درک بر اساس کنفدرالیسم دموکراتیک تکامل یافت. امروز نیز بیشترین تأکید آن بر توسعه فعالیتهای بینالمللی بر اساس دستیابی به مردم است.»
آمد با بیان اینکه گرایش پکک به مبارزه نظامی ناشی از ضرورت بود، یادآوری کرد که آنها در گذشته بارها تلاشهایی برای گفتگو و آتشبس انجام دادهاند، اما این تلاشها همواره توسط دولت ترکیه خنثی شده است. آمد با یادآوری اینکه تلاشهای دیالوگ که در دوره تورگوت اوزال آغاز شد، با مرگ مشکوک اوزال پایان یافت، گفت: «در سالهای ۱۹۹۹، ۲۰۰۶، ۲۰۰۹ و ۲۰۱۳ نیز تصمیمات مشابهی برای آتشبس گرفته شد. اما هر بار به دلیل حملات دولت نتیجهای حاصل نشد.»
آمد با بیان اینکه پکک اکنون وظیفه خود را به پایان رسانده، گفت: «پایان دادن به فعالیتها تحت عنوان پکک نشان میدهد که مردم کورد اکنون وارد مرحله دیگری شدهاند. در چارچوب سیستم کنفدرالیسم دموکراتیک که توسط رهبر آپو توسعه یافته است، یک سازماندهی اجتماعی جدید هدف قرار گرفته است.»
آمد گفت که برای پیشرفت سالم روند راهحل، آزادی رهبر آپو در رأس قرار دارد و همچنین لازم است که مقررات قانونی و روند پارلمانی آغاز شود.
آمد با تأکید بر اینکه مهمترین گام پس از تصمیم به پایان دادن به مبارزه مسلحانه، «ایجاد بستر قانونی» است، گفت: «تا به امروز، برخی اقدامات مانند نشریات کوردی و درسهای اختیاری انجام شده، اما اینها بر اساس قانونی بنا نشدهاند. باید یک کمیسیون با مشارکت تمام احزاب و بخشهای جامعه در مجلس تشکیل شود. در حال حاضر، تشکیل چنین کمیسیونی در دستور کار است. امیدواریم این روند، شبیه به روندهای گذشته نباشد و به همه ضرر نرساند.»
«راهحل در سوریه و ایران نیز از احترام به اراده مشترک مردم میگذرد»
در ادامه مصاحبه، آمد به این سؤال که آیا تصمیمات حیاتی پکک مانند پایان دادن به مبارزه مسلحانه بر کوردها در سوریه و ایران تأثیر میگذارد یا خیر، پاسخ داد و تأکید کرد که مسئله کورد را نمیتوان جدا از دینامیکهای منطقهای ارزیابی کرد و ادامه داد: «منطقه ما با توافق سایکس-پیکو به طور مصنوعی بر اساس دولت-ملتها تقسیم شد. این مرزها با نادیده گرفتن کوردها و سایر مردم ترسیم شد. جنگها و بحرانهای امروز نیز محصول همین منطق تحمیلی است.»
آمد خاطرنشان کرد که اگر روند راهحل در ترکیه پیشرفت کند، این امر تأثیر مثبتی در ایران و سوریه خواهد داشت، اما گفت که برای هر بخش، راهحلهای دموکراتیک و فراگیر متناسب با ویژگیهای خاص آن ضروری است. آمد گفت: «در سوریه هنوز درک 'یک دولت، یک ملت، یک ارتش' ادامه دارد. آنچه دیروز با علویها انجام شد، امروز با دروزیها انجام میشود و فردا با کوردها نیز انجام خواهد شد. این ذهنیت تکبعدی جز فاجعه، نتیجهای ندارد.»
آمد با اشاره به سرکوب در ایران، گفت که در محیطی که زنان به دلیل حجاب به قتل میرسند و هزاران نفر به دلایل سیاسی دستگیر میشوند، هنوز آزادیها به دست نیامده است. بنابراین، او تأکید کرد که راهحل تنها با درکی امکانپذیر است که تفاوتها را به رسمیت میشناسد و برابری را اساس قرار میدهد.
آمد گفت: «یک راهحل که در ترکیه توسعه یابد، یک پویایی مثبت هم در ایران و هم در سوریه ایجاد خواهد کرد. اما این باید در داخل هر بخش و با مدلی که همه برنده باشند، اتفاق بیفتد.»
راهحل دموکراتیک برای تمام منطقه الگو میشود
آمد اشاره کرد که حل مسئله کورد نه تنها بر کوردها، بلکه بر تمام مردمی که در منطقه زندگی میکنند، تأثیر خواهد گذاشت. آمد با استدلال اینکه مدل دولت-ملت که از زمان سایکس-پیکو در خاورمیانه اعمال شده، فروپاشیده، گفت که درک ملت دموکراتیک بستری را فراهم میکند که نه تنها کوردها، بلکه عربها، فارسها و ترکها نیز میتوانند در صلح زندگی کنند.
آمد گفت: «درک تکبعدی که تفاوتها را در سوریه، ایران یا هر کشور دیگری سرکوب میکند، ورشکسته شده است. گفتمان یک دولت، یک ملت، دیگر فقط بحران تولید میکند. یک ساختار جدید که در آن هویت همه به رسمیت شناخته شود و در یک میهن مشترک زندگی کنند، اجتنابناپذیر است.»
آمد با اشاره به مسئله فلسطین، گفت که مردم کورد و فلسطین در طول تاریخ با سیاستهای انکار و نابودی مواجه بودهاند. او گفت: «ما از مبارزه عادلانه مردم فلسطین حمایت میکنیم. صلح پایدار در خاورمیانه تنها با نظمی امکانپذیر است که در آن همه مردم آزادانه زندگی کنند. مدل ملت دموکراتیک رهبر آپو، میتواند برای فلسطین نیز راهحل باشد.»
سرمایه جهانی و جستجوی سیستم جدید
دلیل آمد گفت که سیستم سرمایهداری جهانی اکنون میتواند جایگزین ساختارهای دولت-ملت شود، اما هنوز در مورد اینکه چه چیزی جایگزین آن خواهد شد، عدم اطمینان وجود دارد و در ادامه افزود: «دولت-ملتها منقضی شدهاند، اما سیستم جایگزین باید عدالت را برقرار کند. سیستم کنفدرال دموکراتیک، مناسبترین مدل برای پر کردن این خلاء است.»
راهحل، کنفدرالیسم دموکراتیک است
در بخش پایانی مصاحبه، دلیل آمد اظهار داشت که مدل دولت-ملت دیگر با واقعیتهای امروز سازگار نیست و جنگ، هرج و مرج و ویرانی مداوم را برای مردم منطقه به همراه دارد.
آمد با گفتن اینکه «فلسفه تأسیس دولت-ملتها فروپاشیده است. در حالی که سرمایه جهانی مرزهای ملی را فرسوده میکند؛ ساختارهای موجود نمیتوانند با این تغییر هماهنگ شوند. به همین دلیل، جنگها ادامه دارند»، گفت که تنها راه خروج از این بنبست، سیستم کنفدرالیسم دموکراتیک است که توسط رهبر آپو توسعه یافته است. او با بیان اینکه این مدل یک سیستم اجتماعی را پیشنهاد میدهد که تفاوتهای دینی، مذهبی، باورداشتی یا اتنیکی را تهدید نمیبیند، بلکه آنها را غنا میداند و هویت همه را میپذیرد، خاطرنشان کرد: «راهحل؛ به جای حکومتهای دینگرا، فرقهای و ملیگرا؛ یک سیستم آزادیبخش است که در آن همه میتوانند خود را بیان کنند، حقوق برابر داشته باشند. کنفدرالیسم دموکراتیک مستقیماً به این نیاز پاسخ میدهد.»
