حسین کوچوکبالابان، رئیس مشترک انجمن حقوق بشر که در مراسم سوزاندن سلاحها توسط گریلاها شرکت کرد، گفت: «آقای عبدالله اوجالان و پکک، تمام مسئولیتهای تاریخی خود را به انجام رساندهاند. اکنون دولت نیز باید از پارادایم جنگ دست بکشد.»
«گروه صلح و جامعه دموکراتیک»، به دنبال فراخوان رهبر آپو، در غار جاسنه در حومه سلیمانیه گرد هم آمدند و با سوزاندن سلاحها، فاز جدیدی را در «فرآیند صلح و جامعه دموکراتیک» آغاز کردند. بازتابهای این مراسم تاریخی که تعداد زیادی از نمایندگان احزاب سیاسی، سازمانهای جامعه مدنی و نهادهای حقوقی آن را مشاهده میکردند، همچنان ادامه دارد.
حسین کوچوکبالابان، رئیس مشترک انجمن حقوق بشر (İHD) که در میان ناظران این مراسم تاریخی حضور داشت، با خبرگزاری فرات (ANF) گفتگو کرد.
«آقای اوجالان و پکک، مسئولیتهای تاریخی خود را به انجام میرسانند»
کوچوکبالابان با اشاره به اهمیت بسیار زیاد روند صلح در مسئله کورد، گفت: «انجمن حقوق بشر از روز تاسیس خود، مدافع صلح و حق صلح بوده است. از اول اکتبر تا نقطه عطفی که در ۱۱ جولای رخ داد، انجمن حقوق بشر این فرآیند را از نزدیک دنبال کرده است.
ما در اقدام سوزاندن سلاحها در ۱۱ جولای شرکت کردیم. ما شاهد آن گام تاریخی و صلحآمیز بودیم. ما این را به عنوان گامی برای حذف خشونت از مسئله کورد و کنار گذاشتن خشونت توسط دولت دیدیم.
با ارزیابی کلی این فرآیند، در ده ماه گذشته پس از اول اکتبر، میبینیم که حزب کارگران کوردستان (پکک) و آقای عبدالله اوجالان، گامها و وظایف خود را برای صلح، خواهری-برادری خلقها و ساخت جامعه دموکراتیک، تا حد زیادی انجام دادهاند. اما در مقابل، ما شاهدیم که دولت هنوز هیچ گامی برنداشته است.»
«دولت باید گام بردارد»
کوچوکبالابان با بیان اینکه دولت باید در بسیاری از مسائل گام بردارد، ادامه داد:
«مسئله زندانیان بیمار، همچنان مشکلی ناشی از مسئله کورد در ترکیه است و ادامه دارد. این وضعیت فقط موضوعی نیست که در میز صلح مورد بحث قرار گیرد؛ زیرا حق سلامتی اساسیترین حق انسانی است. دولت باید مستقیماً حق سلامتی را در زندانها تامین کند.
از سوی دیگر، محکومیت افراد به حبس ابد تشدیدشده که تا زمان مرگ در زندان بمانند، نوعی حکم اعدام است. این تعداد از چهار هزار نفر فراتر رفته است. زندانیان سیاسی پکک با چنین وضعیتی روبرو هستند. همچنین، جلوگیری از آزادی افرادی که ۳۰ سال حبس خود را گذراندهاند و زمان آزادیشان فرا رسیده، با تصمیمات هیئتهای نظارت اداره که جایی در قانون ندارند، یک مشکل جداگانه است.
ما میبینیم که آقای عبدالله اوجالان، که یکی از مهمترین بازیگران این مسئله است، همچنان در وضعیت انزوا به سر میبرد. در چنین فضایی، پیشرفت این روند صلح ممکن نیست. اینها همه وضعیتهایی هستند که روند صلح را به خطر میاندازند.
از سوی دیگر، با وجود اعلام آتشبس توسط پکک پس از اول مارس، همچنان عملیات نظامی علیه آنها ادامه دارد. بنابراین، این عملیاتها، این جنگ و درگیری را به عنوان تحولاتی میبینیم که روند صلح را به خطر میاندازند.
مسئله کورد فقط به اینها محدود نمیشود. مسئله کورد، مشکلی صد ساله است و ۴۰ سال اخیر آن با جنگ و درگیری سپری شده است. جنگ و درگیری نیز دهها ویرانی به بار آورده است: قتلهای نامعلوم، گورهای دستهجمعی، سوزاندن روستاها، وضعیت عدم مجازات، قتلعامها، نسلکشیها وجود دارد.
مسئله کورد، مسئلهای است که باید با همه اینها روبرو شود. از سوی دیگر، مشکلی مانند تضمین حقوق زبانی، هویتی، فرهنگی و شهروندی برابر کوردها در قانون اساسی، پیش روی ما قرار دارد.
هفته گذشته، در مورد تشکیل کمیسیون در مجلس، یک نیت خیر نشان داده شد؛ اما این امر هنوز ملموس نشده است. این کمیسیون باید به سرعت تشکیل شود، کمیتههای فرعی آن شکل بگیرند و سازمانهای جامعه مدنی و سازمانهای حقوق بشری نیز باید در آن مشارکت داشته باشند.»
«ما به تلاشهای خود برای صلح ادامه میدهیم»
کوچوکبالابان با بیان اینکه فهرست موجودی سلاحهای منهدم شده در مراسم به انجمن حقوق بشر (İHD)، انجمن وکلا برای آزادی و بنیاد حقوق بشر ترکیه (TİHV) تحویل داده شد، اظهار داشت:
«این وضعیت، البته با رهایی این روند از خشونت، درگیری و جنگ، مسئولیت نقش و وظیفهای بود که به سازمانهای جامعه مدنی از لحاظ اجتماعی محول شده بود. ما نیز در مورد ساخت صلح در فرآیند بعدی در مسئله کورد، در راستای اجتماعی شدن دموکراسی، صلح و حقوق بشر، وظیفهای را بر عهده گرفتیم.
ما البته تاکنون این وظیفه را انجام میدادیم، از این پس نیز در این زمینه تلاش بیشتری خواهیم کرد. ما از مسئولیت خود آگاهیم.»
«تغییرات قانونی و قانون اساسی باید انجام شود»
حسین کوچوکبالابان با بیان اینکه باید آگاهی افکار عمومی به طور جدی در مورد مسئولیتپذیری دولت شکل گیرد، گفت:
«دولت باید در درجه اول اقدامات اداری و قانونی لازم را انجام دهد. باید قیمها را پس بگیرد. در مورد وضعیت آقای عبدالله اوجالان و وضعیت زندانیان سیاسی، باید اقدامات لازم را انجام دهد.
اکنون سی گریلا سلاح خود را کنار گذاشتهاند. وضعیت این افراد چه خواهد شد؟ طبق وضعیت قانونی موجود، آیا این افراد باید بیایند و ۳۰ سال زندانی شوند؟ در مکانی که افراد مسلح با اراده خود سلاحهایشان را زمین گذاشتهاند، باید از مشارکت آنها در جامعه، زندگی سیاسی و حیات دموکراتیک اطمینان حاصل شود.
این نیز وضعیتی است که نیازمند تغییرات جدی قانونی و قانون اساسی است. دولت میتواند با رهایی سریع از پارادایم جنگ و امنیتمحوری و حرکت به سمت پارادایم دموکراسی و صلح، این کارها را انجام دهد.»
