رؤسای مشترک جمعیت حقوقدانان برای آزادی (OHD) سَرحد چاکماک و اَکین یَتر مورای در سیزدهمین نشست کمیسیون همبستگی ملی، خواهری-برادری و دمکراسی سخنرانی کردند. چاکماک اعلام کرد که با فراخوان صلح و جامعه دمکراتیک، فرصت ساختن یک زندگی برابر و آزاد برای خلق‌ها، هویت‌ها، باورداشت‌ها، جنسیت‌ها و اکولوژی فراهم شده است. وی این فرصت را حائز اهمیت دانست و با اشاره به پرونده‌های سیاسی از زمان تأسیس جمهوری ترکیه، گفت که محاکمه رهبران کورد بر اساس رژیم‌های استثنایی انجام شده است.

«انتصابات، رابطه حقوق و سیاست را نشان می‌دهند»

چاکماک در ادامه سخنان خود با اشاره به ارتباط میان قوه قضاییه و حکومت، گفت: «اگر درباره بی‌طرفی دادگاه و استقلال آن سخن بگوییم، باید منطق پرونده سیاسی و ذهنیت محاکمه استثنایی را نیز مورد ارزیابی قرار دهیم. در این راستا ضروری است که فعالیت‌هایی را که در قوانین تحول ایجاد می‌کنند، ارزیابی نماییم. همچنین، جنبه دیگر استقلال دادگاه‌ها، اصلاحات شکلی در قوانینی است که با وجود اصلاح شدن، در عمل زمینه را برای مشکلات جدی هموار می‌کنند. نمونه ملموس آن، انتصاب یکی از اعضای دادگاه قانون اساسی از سوی رئيس کل یک حزب سیاسی است. همچنین نمونه دیگر، انتصاب اعضای شورای قضات و دادستان‌ها از سوی رئيس جمهور و رئیس پارلمان است.»

چاکماک چنین انتصاباتی را مانعی بر سر راه استقلال قوه قضاییه دانست و در رابطه با زبان مادری در ترکیه گفت: «همانطور که می‌دانیم، حق زبان مادری به این معنا است که فرد بتواند به زبان مادری خود آموزش ببیند، در عرصه عمومی از آن استفاده کرده و بر اساس فرهنگ خود زندگی کند.»

«باید خسارات مادی جبران شوند»

چاکماک تاکید کرد که با تخلیه روستاها، ساختار اجتماعی و اکوسیستم تغییر کرد و با به آتش کشیدن جنگل‌ها، قطع درختان و ایجاد سدها و جاده‌ها، سیستم اکولوژیک منطقه تخریب شده است. وی افزود: «نیاز به تحولات جدی وجود دارد. ابتدا باید قوانینی نظیر قانون محیط زیست، قانون معادن، قانون مراتع، قانون بازار برق و تعدادی دیگر از قوانین که به نفع شرکت‌ها هستند و در چارچوب قانون اساسی قرار گرفته‌اند، اصلاح شوند. باید خسارات مادی ناشی از جنگ جبران شود. باید قطع درختان و آتش‌سوزی که به دلیل مداخلات صورت می‌گیرند، متوقف شوند.»

اکین یتر مورای، رئيس مشترک OHD، گفت که در صورت اجرای «حق امید»، در رابطه با تمامی زندانیان سیاسی پیشرفت بزرگی حاصل خواهد شد. وی اظهار داشت: «این امر برای دمکراتیک شدن ترکیه و ساختن سلامت اجتماعی نیز گام مهمی است. به نظر من با حق امید زمینه برای تحولات دمکراتیک زیادی فراهم خواهد شد. در زندان‌ها شاهد یک بحران انسانی هستیم.»

«وضعیت‌های استثنایی به زنجیر مبدل شده‌اند»

اکین یتر مورای گفت که وضعیت‌های استثنایی به زنجیر مبدل شده‌اند و اینگونه به سخنان خود پایان داد: «این رژیم، رژیمی است که وضعیت‌های استثنایی را به زنجیر مبدل ساخته است. بر اساس یک مصوبه در حکم قانون (KHK) که پس از سال ۲۰۱۶ صادر شد و به قانون مبدل گشت، ۹۳ شهردار بازداشت شدند. حق امید پنج میلیون رأی‌دهنده سلب شد. این اقدامات در سال ۲۰۱۹ با بازداشت ۵۶ شهردار ادامه پیدا کرد. این مسئله به یک منطقه محدود نماند و به چند شهرداری در ترکیه نیز گسترش یافت.»