محمد روشتو تریاکی، نماینده پارلمانی دم پارتی در شهر الح، با اشاره به اینکه کمیسیونی که قرار است در مجلس تشکیل شود باید راه را برای یک روند راهحل دموکراتیک باز کند، اظهار داشت: «باید یک کمیسیون واقعی برای راهحل و صلح تشکیل شود.»
محمد روشتو تریاکی، نماینده حزب برابری و دموکراسی خلقها (دم پارتی) در الح، درباره کمیسیونی که قرار است در مجلس تشکیل شود و روند کلی با خبرگزاری فرات (ANF) صحبت کرد. تریاکی با بیان اینکه انتظارات عمومی زیاد است، اما دولت کمبودهایی دارد، گفت: «به همان اندازه که باید اسلحه خاموش شود، سیاست دموکراتیک نیز باید پیروز شود. در غیر این صورت، این روند بینتیجه خواهد ماند.»
تریاکی اظهار داشت که کمیسیون مجلس در حال تشکیل است و خاطرنشان کرد که اگرچه پیشنویسهایی در مورد کار کمیسیون وجود دارد، اما چارچوب و وظیفه آن هنوز مشخص نشده است. تریاکی ادامه داد: «احزاب اپوزیسیون مانند DEVA، سعادت، آینده و حزب اصلی اپوزیسیون یعنی حزب جمهوریخواه خلق (جهپ)، رویکرد مثبتی به این روند دارند. اما هنوز پیشنویس رسمی و الزامآوری وجود ندارد.»
«کمیسیون باید پیشنهادات قانونی نیز ارائه دهد»
تریاکی درباره فعالیتهای کمیسیون گفت: «این کمیسیون نباید فقط برای وضعیت موجود باشد، بلکه باید یک میز حل و فصل واقعی باشد. کمیسیون نباید فقط جنبه مشورتی داشته باشد، بلکه باید پیشنهادات قانونی ارائه دهد، تحقیق کند و خواستههای اجتماعی را به سطح نهادی برساند.»
«قیم به دموکراسی و روند آسیب میزند»
تریاکی تصریح کرد که یک روند راهحل دموکراتیک و پایدار تنها با خاموش شدن اسلحه نیست، بلکه با احترام به اراده منتخب مردم نیز ممکن است. تریاکی گفت که انتصاب قیم به اساس دموکراسی آسیب میزند و اعتماد به روند را از بین میبرد و افزود: «قیمها به جای شهرداران منتخب مردم در شهرهای وان، مردین، جولمرگ و الح منصوب شدند. این یک مداخله جدی در مشروعیت دموکراتیک است. اگر این شهرداریها دوباره به مردم بازگردانده شوند، این یک گام مثبت خواهد بود. باید تضمین شود که چنین اقداماتی تکرار نخواهد شد. مردم ما در این زمینه انتظاراتی دارند. شهرداریهای تحت مدیریت جهپ نیز در ترکیه به همین ترتیب محاصره شدهاند. بنابراین، احترام به دموکراسی و اراده مردم نه تنها برای یک منطقه، بلکه برای تمام ترکیه یک موضوع مشترک است.»
«آزادی اوجالان اعتماد به روند را تقویت خواهد کرد»
تریاکی با یادآوری تجربیات به دست آمده از روندهای قبلی، تاکید کرد که روند صلح نباید به سلیقه و خواست دولت سیاسی واگذار شود. تریاکی اظهار داشت که برای پایداری و قابل اعتماد بودن این روند، باید از نظر قانون اساسی و قانونی تضمین شود و ادامه داد: «کسانی که اسلحه خود را زمین میگذارند چه میشوند؟ وضعیت هزاران نفر در زندانها چگونه خواهد بود؟ انتقال به سوی دموکراسی چگونه خواهد بود؟ پاسخ این سؤالات نباید فقط با نیتهای خوب، بلکه با مقررات قانونی نیز داده شود. همچنین، نمیتوانند موقعیت مذاکرهکننده اصلی و معمار اصلی این روند، آقای عبدالله اوجالان را نادیده بگیرند. برداشتن گامی برای آزادی او، اعتماد به روند را تقویت خواهد کرد. ما این کمیسیون را در این روند نه تنها یک موضوع فنی، بلکه بخشی از راهحل کامل و تاریخی مسئله کورد میبینیم.»
«ابتدا به نقض حقوق در زندانها پایان دهید»
تریاکی به نقض حقوق بشر در زندانها اشاره کرد و سخنان خود را به این ترتیب به پایان رساند: «اطلاعاتی که از زندانها میرسد، نگرانیها را افزایش میدهد. زندانیانی هستند که آماده اعتصاب غذا میشوند. برخی از مدیران زندانها و دادستانها تلاش میکنند تا این روند را مختل کنند. این فقط یک مشکل امنیتی نیست؛ این یک مشکل قانونی و سیاسی است. اگر دولت بخواهد، میتواند به نقض حقوق در زندانها پایان دهد. اما تا کنون، اراده ملموسی نشان نداده است. به عنوان حزب، ما بارها با وزیر دادگستری دیدار کرده و این مسائل را مطرح کردهایم. یک اراده سیاسی که میخواهد بحث صلح را تقویت کند، باید ابتدا از زندانها شروع کند.»
