تولای حاتماوغوللاری، رئیسمشترک دم پارتی، در نشست گروهی حزبش در مجلس گفت: «زمان آن فرا رسیده که از آستانه سیاسی و حقوقی عبور کنیم. برای انتگراسیون دموکراتیک، باید قوانین دموکراتیک وضع کرد. کمیسیون باید بدون اتلاف وقت به صحبتهای آقای اوجالان گوش دهد.»
تولای حاتماوغوللاری، رئیس مشترک حزب برابری و دموکراسی خلقها (دم پارتی)، در نشست گروهی حزب خود در مجلس سخنرانی کرد. فعالان جنبش زنان آزاد (تژآ) که از شهر آمد به آنکارا راهپیمایی کرده بودند نیز در این نشست حضور داشتند. در سالن شعار «زنده باد رهبر آپو» سر داده شد.
تولای حاتماوغوللاری در سخنرانی خود گفت:
«شما زنان و مادران صلح عزیز که راهپیمایی خود را با شعار 'با امید به سوی آزادی گام برمیداریم' در ۱ اکتبر از شهر آمد آغاز کردید و امروز در مقابل مجلس و مرکز آنکارا مطالبات خود را بیان کردید، خوش آمدید. شما زنانی که بهتر از هر کسی درد و رنج جنگ را میدانید و تجربه کردهاید، امروز نیز در آنکارا با پیامهای قوی خود بیان کردید که چرا به صلح نیاز داریم. دستمریزاد به تلاش و قلب بزرگ شما. شما در پایان یک هفته راهپیمایی در اینجا حضور دارید. بگذارید مجلس، سیاست و کل جامعه، مبارزه زنان برای صلح، آزادی و برابری را بشنوند. درود بر کسانی که این راهپیمایی را انجام دادند، درود بر تمام زنانی که در هر شهری با پیوستن مبارزهشان به مبارزه شما، از شما استقبال کردند، درود بر زنانی که لحظهای از مبارزه دست نکشیدند.
قوۀ قضاییه ناعادلانه، رژیم قیمسالاری، حملات به شهرداریهای اپوزیسیون، فشارها بر زبان، فرهنگ، هنر و سبک زندگی ما، وضعیت فقر عمیق، قتلهای زنان، بیکاری جوانان، انتظارات بیپایان شهرهای زلزلهزده، نابودی کشاورزی و فریاد طبیعت و آب طنینانداز است. مجلسی که این زخمها را نبیند، دلیل وجودی خود را فراموش کرده است. ترکیه پر از ابهام است و متأسفانه همه چیز بسیار شکننده است. وظیفه سیاست، گشودن تکتک گرههای میهن و جامعه است.
معیشت اقتصادی، عدالت، صلح، دموکراسی و آزادی. امسال مجلس باید به مسئولیت تاریخی خود عمل کند. مجلس باید شبانهروز تلاش کند تا این ۵ نیاز حیاتی که انتظار ۸۶ میلیون شهروند ما هستند، به جامعه ارائه و تأمین شود. ما میدانیم که صلح عزت جامعه است. و بزرگترین هدیهای است که میتوان در سده دوم جمهوری داد. این صلح است که درهای ساخت جمهوری دموکراتیک را کاملاً باز خواهد کرد. دموکراسی صرفاً یک کار حکومتی نیست. بلکه خودِ ساختن یک زندگی مشترک، برابر و مشارکتی است. اقتصاد تنها به اعداد خشک محدود نمیشود. اقتصاد، خودِ زندگی کسی است که نان از سفرهاش کم شده، جوان بیکار است و زنی که کارش دیده نمیشود. خودِ زندگی والدینی است که از عهده هزینههای مدرسه برنمیآیند، شهروندی است که در سرمای سخت قادر به پرداخت قبض گاز و برق نیست، بازنشستهای است که گذران زندگی نمیکند و دانشجویی است که سرپناه ندارد.
در طول یک سال گذشته، فراخوان صلح و جامعه دموکراتیک آقای عبدالله اوجالان برای حل مسئله کورد محقق شده است. به دنبال این فراخوان، حزب کارگران کوردستان (پکک) کنگره خود را برگزار کرد و تصمیم به پایان دادن به فعالیتها تحت نام خود اعلام نمود. همچنین، در ۱۱ جولای، یک گروه ۳۰ نفره از اعضای پکک در سلیمانیه مراسم سوزاندن سلاح را برگزار کردند و بدین ترتیب پیامی قوی برای برقراری صلح دادند. و کاهش درگیریهای متقابل در طول یک سال گذشته به سطحی تقریباً ناچیز، گفتگوی نزدیکتر احزاب با یکدیگر، نیاز مبرم به صلح و آگاهی از آن، قطعاً یک دستاورد مهم برای ماست. کمیسیون صلح تأسیس شده در چارچوب مجلس ملی کبیر ترکیه، کارهای ارزشمندی انجام داده است. درست است. اما جامعه اکنون منتظر اقدامات مشخص است. همه ما نباید به کسانی که میخواهند آب راکد را بیشتر گلآلود کنند، فرصت دهیم.
در هزاران نشست عمومی که ما برگزار کردیم با سازمانهای کارگری و صنفی، احزاب سیاسی، سازمانهای جامعه مدنی، سازمانهای دموکراتیک مردمی، جنبش زنان، مدافعان طبیعت و حقوق بشر، علویها، و مردمی از همه اتنیکها و باورداشتهای مختلف، یک پیام بسیار اساسی آشکار شد. همه از صمیم قلب خواهان صلح هستند. اما همه ما آگاهیم و این جلسات نشان میدهد که چون گام مشخصی برداشته نشده، اعتماد کافی در جامعه نسبت به این روند ایجاد نشده است. با برداشته شدن گامها در مسیر راهحل، قطعاً علامتهای سؤال از بین خواهند رفت. اعتماد افزایش خواهد یافت. جامعه بسیار بیشتر از این روند حمایت خواهد کرد. یکی از نقاطی که اعتماد به این روند را کاهش میدهد، عملیات قضایی علیه حزب اصلی اپوزیسیون و شهرداریهای آن است. ما به عنوان یک ضرورت دموکراتیک و برای اجتماعیتر شدن صلح، خواستار توقف فوری این عملیات هستیم. ما از اپوزیسیون میخواهیم که مسئولیت و ابتکار بیشتری برای صلح به عهده بگیرد.
کمیسیون صلح در مجلس ۱۳ جلسه برگزار کرده و سخنان افراد بیشماری را در این جلسات شنیده است. بیشتر شنوندگان گفتند که مسئله کورد باید بدون 'اما' و 'اگر' حل شود. گفتند که باید اقدامات حقوقی در مورد حقوق دموکراتیک و شهروندی برابر انجام شود. سؤال اصلی اکنون این است: حکومت و دولت چه زمانی برای صلح دست به اقدام خواهند زد؟ این حیاتیترین و اساسیترین سؤال در مورد این روند در حال حاضر است. نباید فراموش کرد که آقای اوجالان و جنبش او با اقدامات خود، امکان عبور از یک آستانه بزرگ را فراهم کردند. با تأسیس کمیسیون، در واقع یک آستانه دیگر نیز پشت سر گذاشته شد. اکنون زمان آن فرا رسیده است که از آستانه سیاسی و حقوقی عبور کنیم. برای انتگراسیون دموکراتیک، باید قوانین دموکراتیک وضع کرد. کمیسیون باید بدون اتلاف وقت به صحبتهای آقای اوجالان گوش دهد.
آقای اوجالان گفته است که 'اگر کمیسیون بیاید، من روند مذاکرات دموکراتیک را آغاز خواهم کرد'. کلید صلح در دستان مخاطب و بازیگر اصلی است. همانطور که در نمونههای راهحل در جهان دیده میشود، گفتگوی مستقیم با امرالی میتواند الزامآورترین گامی باشد که سلاحها را خاموش کرده و زمینه قانونی را فراهم کند. ما در این راستا انتظار داریم آقای نومان کورتولموش، رئیس مجلس، از خود ابتکار عمل نشان دهد. این یک ترجیح شخصی نیست، بلکه مقتضای جدیت صلح و نهادینه شدن ذهنیت دولتی است. ما انتظار داریم کمیسیون با دیدار با آقای اوجالان به عبور از یک آستانه مهم دیگر کمک کند. هر چه نهاد سیاسی مصممتر باشد، جامعه بیشتر به راهحل باور پیدا کرده و حمایت میکند.
دو روز دیگر وارد بیست و هفتمین سالگرد توطئه بینالمللی علیه آقای اوجالان میشویم. فراخوان ۲۷ فوریه قویترین گام برای خنثی کردن توطئه ۹ اکتبر بود. آقای اوجالان برای ۲۷ سال به طور مستمر و با پافشاری از راهحل و صلح در برابر کسانی که تلاش کردند مردم را در برابر هم قرار دهند، دفاع کرده و ادامه میدهد. حق امید آقای اوجالان باید قطعاً به رسمیت شناخته شود. حق امید یک ماده حقوقی عادی نیست، بلکه یکی از اصول محوری حقوق جهانی است. کمیته وزیران اروپا در ۱۷ سپتامبر تصمیم خود را در مورد حق امید اعلام کرد. این کمیته انتظارات خود را از کمیسیون و مجلس در این زمینه بیان کرده است. این یک تصمیم بسیار مهم است و باید پاسخ جدی به این انتظار داده شود. شما نمیتوانید برای همیشه در را قفل کنید و کلید را به دریا بیندازید. فرآیندهای صلح اجتماعی با بازاندیشی، بازتنظیم و حمایت از این رهنمود محقق میشوند. تنظیم قانون حق امید باید فوراً در دستور کار قرار گیرد.
پرونده توطئه کوبانی به بهانه وقایع ۶ تا ۸ اکتبر گشوده شد. تعداد زیادی از رفقای ما از جمله فیگن یوکسکداغ و صلاحالدین دمیرتاش در این پرونده محاکمه و در مجموع به صدها سال زندان محکوم شدند. این پرونده به عنوان یک تناقض حقوقی در تاریخ ثبت شده است. این پرونده وجدان کل جامعه را عمیقاً جریحهدار کرده است. دادگاه حقوق بشر اروپا برای سومین بار در ۸ جولای رأی خود را اعلام کرد و گفت: 'صلاحالدین دمیرتاش باید آزاد شود'. این تصمیم در ۸ اکتبر قطعی خواهد شد. این حکم فرصتی برای صلح و دموکراسی است. صلاحالدین دمیرتاش، فیگن یوکسکداغ و همه زندانیان پرونده کوبانی باید فورا آزاد شوند. سیاست را نمیتوان به زنجیر کشید. ما همگی منتظریم که با اجرای الزامات حکم دادگاه حقوق بشر اروپا این روند تسهیل شود. هرگز نباید به سیاست غل و زنجیر زد. ما از همین جا به تمام زندانیان و زنانی که در زندانها به سر میبرند، سلام و درود میفرستیم. در برابر همگان بار دیگر قول میدهیم که تا آزادی همه آنها، مبارزه خود را تا انتها ادامه خواهیم داد.
اداره خودمدیریتی شمال و شرق سوریه به یک جایگزین زنده و یک امید در برابر استبداد، مرکزگرایی و مردسالاری که منطقه را درنوردیده، تبدیل شده است. مدل آزادی زنان، سکولاریسم، همزیستی چندقومیتی و چندفرهنگی نه تنها یک مدل در سوریه است، بلکه باید به عنوان مدلی که میتواند سرنوشت بد کل منطقه را تغییر دهد، دیده شود، بررسی شود، حمایت شود و به اجرا درآید. در حالی که ما در مورد این مسائل صحبت میکنیم، گمان میکنم همه شما وقایع حلب را که دیروز آغاز شد، دنبال کردید. غیرنظامیان در محلههای کوردنشین حلب در حال حاضر تحت حمله قرار دارند. ما مطلع شدیم که محلههای اشرفیه و شیخمقصود توسط گروههای دولت موقت دمشق محاصره شدهاند و حملات علیه غیرنظامیان در آنجا ادامه دارد. کمی قبلتر، یک خبر کاملاً جدید به ما رسید. اطلاعاتی مبنی بر برقراری آتشبس به ما منتقل شد، اگرچه محاصره توسط دولت موقت دمشق برداشته نشده است. این تحولات، یک تحریک بزرگ است. گروههای دولتی دمشق باید فوراً این حملات و محاصره را متوقف کرده و عقبنشینی کنند. آنها نباید تعادل شکننده در سوریه را بیش از این برهم بزنند. مذاکره با کوردها ضروری است، نه درگیری. مصالحه به نفع سوریه خواهد بود و به درگیریها، جنگ، خون و اشک پایان خواهد داد. تحریکات و حملات باید فورا متوقف شوند.
شمال و شرق سوریه هرگز برای ترکیه یک خطر نبوده و نباید به عنوان یک خطر دیده شود. برعکس، باید به آنجا به عنوان سرزمینی نگاه کنیم که صلح و خواهری-برادری در آن توسعه خواهد یافت. مردم روژاوا از احترام متقابل، گفتگو و دموکراسی محلی صحبت میکنند. این یک مدل جامعه دموکراتیک است که مردم ترکیه را تقویت خواهد کرد. بنابراین، اتخاذ مسیری توسط ترکیه که از زندگی غیرنظامی حمایت کند، صلح را در اولویت قرار دهد و گفتگو با شمال و شرق سوریه را نهادینه سازد، به طور مثبت بر همگان تأثیر میگذارد و به نفع همه خواهد بود.
شما مراسم پایانی کنش 'با امید به سوی آزادی گام برمیداریم' را که به مدت ۷ روز ادامه داشت، دیروز با بیانیهای در مقابل زندان سینجان و امروز در گُوَنپارک در مرکز آنکارا برگزار کردید. هر گامی که برداشته شد، برای آزادی، برای صلح و برای برابری بود. این گامها برای جهانی برداشته شد که در آن زنان کشته نشوند، فقیر نشوند، کارشان استثمار نشود و زبانشان ممنوع نشود. برای برداشته شدن موانع در برابر صلح شرافتمندانه در این میهن برداشته شد. و برای اجرای حق امید برای آقای اوجالان، بازیگر اصلی روند صلح و جامعه دموکراتیک و برای اینکه ایشان بتوانند در شرایط آزاد و برابر در این روند نقش ایفا کنند، برداشته شد.»
