آکادمی علوم سوئد جایزه نوبل فیزیک امسال را به جان کلارک، میشل دووره و جان مارتینیس برای تحقیقات پیشگامانه در زمینه تونلزنی کوانتومی و مدارهای الکتریکی کوانتیده اهدا کرد. این دستاوردها نقش مهمی در توسعه رایانههای کوانتومی ایفا کردهاند.
در مراسمی که روز سهشنبه ۱۵ مهر برگزار شد، آکادمی سلطنتی علوم سوئد اسامی برندگان نوبل فیزیک سال ۲۰۲۵ را اعلام کرد. این جایزه معتبر به طور مشترک به سه پژوهشگر برجسته آمریکایی، جان کلارک، میشل دووره و جان مارتینیس تعلق گرفت؛ افرادی که با تحقیقات خود در حوزه فیزیک کوانتومی، مرزهای دانش را جابهجا کردهاند.
طبق اعلام رسمی آکادمی، دلیل اعطای این جایزه، کشف پدیده تونلزنی کوانتومی در مقیاسهای بزرگ و بررسی دقیق کوانتیدهسازی در مدارهای الکتریکی بوده است. این یافتهها نهتنها درک ما از رفتارهای کوانتومی در ابعاد قابل مشاهده را ارتقا دادهاند، بلکه زمینهساز طراحی مدارهایی شدهاند که میتوانند پایهگذار نسل آینده پردازش اطلاعات باشند.
آکادمی سلطنتی علوم سوئد در بیانیهای تأکید کرده است که این دستاوردها یکی از نخستین شواهد تجربی از رفتارهای کوانتومی در سیستمهایی فراتر از مقیاس اتمی را فراهم کردهاند و نقش کلیدی در پیشرفت فناوریهای نوین از جمله رایانههای کوانتومی ایفا میکنند.
