آنچە کە بە عنوان رفراندوم استقلال از سوی حزب دمکرات کردستان بە مبحث روز مبدل شد سئوالات و دیدگاههای فراوانی را در داخل و خارج از کردستان با خود بهمراە آوردە کە در این نوشتار سعی در بازتاب آنان داریم، ما سعی خواهیم کرد بە این موضوع پاسخ دهیم کە ...
آنچە کە بە عنوان رفراندوم استقلال از سوی حزب دمکرات کردستان بە مبحث روز مبدل شد سئوالات و دیدگاههای فراوانی را در داخل و خارج از کردستان با خود بهمراە آوردە کە در این نوشتار سعی در بازتاب آنان داریم، ما سعی خواهیم کرد بە این موضوع پاسخ دهیم کە رفراندوم مورد ادعای حزب دمکرات آیا برای استقلال جنوب کردستان است یا نە برای تدوام اقتدار حزب دمکرات و خانوادە بارزانیها بر سرنوشت خلق مظلوم این بخش از کردستان؟!
حزب دمکرات کردستان عراق (پارتی) با سرکردگی همیشگی و مداوم خانوادە بارزانیه، پس از نشست هفتم ژوئن با برخی گروهها و احزاب سیاسی، تصمیم بە برگزاری رفراندوم استقلال را علنی کرد [سوای اینکە کمتر از ۲۴ ساعت پیش هوشیار زیباری (دایی مسعود بارزانی) در سخنانی اعلام کردە کە برگزاری رفراندوم بە معنی استقلال نیست و یا اینکە مناطق مورد مناقشە اقلیم با دولت مرکزی در بغداد، در این بە اصطلاح رفراندوم شرکت نمیکنند]. تصمیم برگزاری رفراندوم از سوی پارتی و دوستان وی واکنشهای قابل توجهی را در منطقە بە همراە داشت. قبل از همە نزدیکترین متحد بارزانیها [رژیم ترکیە]، سپس دولت ایالات متحدە آمریکا، آلمان، سازمان ملل و عراق و این اواخر هم ایران، دیگر دولتها هم در سطوح گوناگون بە این تصمیم واکنش نشان دادند. اما واکنشهای خارج از کردستان بە کنار در میان ساکنان خود اقلیم کردستان ، میان احزاب سیاسی و جامعە در این بخش از میهن موضوع رفراندوم مورد ادعای پارتی بە بحث گذاشتە شدە است و در مجموع با دیدە شک و تردید بە آن نگریستە میشود. مرحلە رفراندوم در اقلیم کردستان پرسشهای فراوانی را با خود بە همراە آوردە کە پاسخی برای آنان دادە نمیشود. خبرگزاری فرات این موضوع را ارزیابی میکند.
زمان برگزاری رفراندوم، چرا اکنون؟
در اوج بحرانهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی جنوب کردستان، حزب دمکرات کردستان عراق و اتحادیە میهنی کردستان در ۲۴ مارس ۲۰۱۷ در نشستی دوطرفە هیئت مشترکی را برای ارزیابی مسئلە رفراندوم استقلال اقلیم کردستان تشکیل دادە بودند و با احزاب سیاسی دیدار کردند.
پس از این دیدارها کە جنبش تغییر (گوران) در آنها حضور نداشت سرانجام تصمیم بر آن شد کە رفراندوم استقلام اقلیم کردستان در سال ۲۰۱۷ برگزار شود.
فاضل میرانی از اعضای کمیتە مرکزی پارتی پس از این نشستها در نشست مطبوعاتی گفت:"برای ما برگزاری رفراندوم از بازگشایی مجلس اقلیم مهمتر است." اما جنبش گوران و جماعت اسلامی از ابتدای این نشستها خواهان بازگشایی مجلس و گفتگو در رابطە با رفراندوم در مجلس بودند.
نتیجە اینکە پس از نشست روز ۷ ژوئن کە از سوی مسعود بارزانی [رئیس پارتی] در منطقە پیرمام برای احزاب سیاسی برگزار شد اعلام گردید کە رفراندوم استقلال اقلیم کردستان در ۲۵ ماە سپتامبر ۲۰۱۷ ( ۳ مهر ۱۳۹۶) برگزار خواهد شد.
جالب اینکە پس از نشست مذکور اعلام گردید کە انتخابات مجلس اقلیم کردستان کە قرار بود در ۲۱ سپتامبر برگزار میشد و همچنین انتخاب ریاست اقلیم کردستان کە از سوی مسعود بارزانی [از دو سال پیش] غصب شدە است، در ۶ نوامبر سال جاری (۲۰۱۷) برگزار میشود.
چە کسانی در نشست اخیر شرکت کردە بودند و چە کسانی شرکت نکردند؟!
در نشست روز ۷ ژوئن احزاب پارتی، یکیتی، اتحاد اسلامی، جنبش اسلامی، حزب کمونیست کردستان، حزب سوسیالیست دمکرات کردستان، حزب زحمتکشان و پنج حزب کوچک دیگر و وابستە بە بارزانیها شرکت کردند.
تعداد اعضای نمایندگان احزاب شرکت کنندە در این نشست بە ترتیب؛ پارتی ۳۸ کرسی، یکیتی ۱۸ کرسی، اتحاد اسلامی ۱۰ کرسی و هر کدام از احزب کوچک هم یک کرسی.
جنبش تغییر با ۲۴ نمایندە در مجلس اقلیم و جماعت اسلامی هم با ۶ کرسی در این نشست شرکت نکردند. هر دو حزب مذکور در بیانیەهای رسمی یک روز قبل از برگزاری نشست اعلام کردند کە آنان مخالفتی با برگزاری رفراندوم و استقلال اقلیم ندارند اما بە ابزار دست پارتی مبدل نخواهند شد.
در بیانیە احزاب تغییر و جماعت اسلامی تصریح شدە بود کە پارتی با این گام خواهان بە تعلیق انداختن انتخابات مجلس و ریاست اقلیم است. بحرانی کە از دو سال پیش با پایان یافتن دورە ریاست بارزانی بر حکومت اقلیم آغاز شد و مسعود بارزانی هم در مقابل پارلمان اقلیم را بە تعطیلی کشاند، نمایندگان مجلس را بە خانە فرستاد و مرکز قانونگذاری و نظارت بر امور اجرایی [مجلس اقلیم] را پلمب کرد.
شک و گمان از برگزاری رفراندوم، چرا؟
احزاب سیاسی و خلق جنوب کردستان با دید گمان و تردید بە رفراندوم مینگرند، زیرا:
۱- گفتە میشود کە تصمیم بە برگزاری رفراندوم در صلاحیت مجلس اقلیم کردستان [عراق] است. بە همین دلیل قبل از هر چیز مشروعیت آن برای جامعە مورد تردید است، زیرا از رفراندوم برای منافع شخصی یک حزب استفادە میشود [حزب دمکرات کردستان عراق] و بهمین دلیل مشروعیتی عمومی ندارد.
شورش حاجی سخنگوی جنبش تغییر در سخنانی بە این مورد اشارە مستقیم دارد:"لازم است مسئلە رفراندوم برای منافع فردی، حزبی، خانوادەای و عشیرەای مورد استفادە قرار نگیرد. لازم است همچون پیروزی یک حزب یا فرد و یا خانوادە با آن تعامل صورت نگیرد."
۲- پس از مطرح نمودن برگزاری رفراندوم بە دلیل نارضایتی دول خارجی (عراق، ترکیە، ایران، آمریکا و ...) حزب دمکرات کردستان عراق کە با شعار "رفراندوم استقلال [اقلیم کردستان] بە میدان آمدە بود، کمتر از ۲۴ با تغییر لحن اعلام کرد کە "رفراندوم بە معنی اعلام استقلال نخواهد بود"، این سخنان پارتی راە را بر سلب اعتماد عمومی از موضوع رفراندوم هموارتر کرد.
۳- در قانون اساسی عراق هیچ بخشی در رابطە با برگزاری رفراندوم و یا استقلال [اقلیم کردستان] وجود ندارد.
۴- در مناطق مورد مناقشەای همچون کرکوک، رماتو، جلولا کە بنا بە مادە ۱۴۰ قانون اساسی عراق، هنوز معلوم نیست کە رفراندوم مورد ادعا برگزار میشود.
با وجود اینکە در نشست پیرمام اعلام شد کە رفراندوم در مناطق مذکور هم برگزار خواهد شد اما تنها چند ساعت پس از اعلام موافقت دول خارجی، مسئولین پارتی در گفتگو با رسانەهای خارجی بە صراحت اعلام کردند "در این مناطق شرایط برگزاری رفراندوم وجود ندارد" و بە اصطلاح عقب نشینی کردند. این امر اهداف پارتی را بیشتر برای شهروندان اقلیم کردستان آشکار کرد.
احمد حاجی رشید ریاست کمیسیون حزب جماعت اسلامی در مجلس نمایندگان عراق در این رابطە بە خطرات رفراندوم اشارە کردە و گفت:"برگزاری رفراندوم در این مناطق بسیار خطرناک خواهد بود. بازی با آتش است. زیرا در صورت رأی "نە" از سوی ساکنان این مناطق، احتمال اینکە کاملا از دست حکومت اقلیم کردستان خارج شوند جدی است. مسئولیت از دست رفتن این مناطق بر دوش فردی است کە تصمیم بر برگزاری رفراندوم گرفتە است. زیرا وی هم مجلس اقلیم را پلمب کردە و هم خواهان برگزاری رفراندوم است.
۵- در مناطق مورد مناقشەای کە در حال حاضر تحت کنترل نیروهای پیشمرگ، ارتش عراق، حشدالشعبی و مجلس اقلیم نباشد برگزاری رفراندوم بە گمانەها دامن میزند.
۶- گفتە میشود کە پارتی این مسئلە [رفراندوم] را برای استفادە و بهرەبرداری در انتخابات ریاست اقلیم و مجلس نمایندگان مورد اسفادە قرار میدهد. مسئلە رفراندوم را همچون ابزاری برای تحریک احساسات میهندوستی خلق مورد سوءاستفادە قرار دهد و اینگونە در انتخابات شرکت کند.
۷- بنابر قوانین خود اقلیم میبایست موعد مقرر برگزاری انتخابات نمایندگان مجلس اقلیم قبل از شش ماە تعیین شود و کمیسیون برگزاری انتخابات هم در جریان امور باشد. در شرایط برگزاری رفراندوم و یا عدم برگزاری آن، احتمال برگزاری نمایندگان مجلس در ششم نوامبر بعید مینماید.
۸- بە دلیل سکوت پارتی در مقابل نارضایتی دول عراق، ایران، ترکیە، آمریلا، آلمان و ...، تردید نسبت بە برگزاری این رفراندوم را افزایش دادە است.
این نوشتار ادامە دارد ...
