کنفرانس هورامان‌شناسی درحالی دومین روز خود را سپری می‌کند که در روز اول این کنفرانس، پیام‌های ارسالی ک.ن.ک، فرماندار هلبجه، ریاست‌مشترک ک.ج.ک و هم‌چنین چندین نهاد باشور و روژهلات کردستان قرائت شد

این کنفرانس دیروز صبح در سالن "بۆنەکانی هەڵەبجە (یادگاران هلبجه)"، به پیشاهنگی کنگره ملی کردستان (ک.ن.ک)، با یک دقیقه سکوت به یاد شهدای راه آزادی کردستان و خواندن سرود "ای رقیب" آغاز بکار نمود. سپس پیام‌های ارسالی نهادها و سازمان‌های مختلف سیاسی و مدنی به این کنفرانس قرائت شد.

ریبوار رشید ریاست‌مشترک کنگره ملی کردستان (ک.ن.ک) در پیامی با تأکید بر اینکه "برخی جریان‌ها [در کردستان] درصدد تضعیف فرهنگ و رسومات هورامان هستند"، اذعان داشت "اقتدار کنونی بر روی این پروژه کار می‌کند که جامعه‌ را به‌سمت یکدست‌سازی سوق دهد. اما برگزاری چنین کنفرانس‌هایی باعث دفاع ذاتی در جامعه کرد خواهد شد".

در برنامه بعدازظهر این کنفرانس "ماموستا عبدالله شیخ سعید" از اساتید هورامان‌شناسی، به بحث در مورد تاریخ هورامان و هم‌چنین جایگاه فرهنگی و هنری این خلق در تاریخ بشر پرداخت. وی در بخشی از سخنان خود به ارائه توضیحاتی در مورد زبان هورامی و نگارش کتاب اوستای زرتشت با این زبان پرداخت.

در این کنفرانس هم‌چنین بخشی ویژه برای "زنان هورامان" درنظر گرفته شده بود که "نرمین گیوه‌چی" از فعالان مدنی کرد هورامی به ارائه توضیحاتی دراین باره پرداخت. "ولی فتاحی" دیگر فعال هورامان شناسی نیز در این باره نیز به ارائه توضیحاتی در مورد کشاورزی، تولید محصول، مدیریت، هنر و ساخت‌و‌ساز در هورامان و هم‌چنین جایگاه زنان در این عرصه‌ها پرداخت. ولی فتاحی اذعان داشت که "در تمامی این پشیرفت‌ها ردپای زنان دیده می‌شود اما در گذر زمان و با نهادینه شدن نظام مردسالار، به تدریج نقش زنان کمرنگ شده است که لازم است این موضوع دوباره روند معکوسی به خود بگیرد".

در بخش دیگر کنفرانس دیروز، به بررسی زندگی مستقل جامعه هورامان و هم‌چنین مقاومت این خلق در برابر هرگونه فرهنگ و اقتدار وارداتی از جمله حمله یونانیان و اعراب اشاره شد. اشاره به بخش ادبیات هورامی نیز بخش دیگری از برنامه‌های دیروز کنفرانس بود که در آن به نقد ادبیات هورامی و جایگاه این فرهنگ در آفرینش چهره‌هایی هم‌چون مولوی، بیسارانی و ادیبان دیگر پرداخته شد.

نکته قابل توجه اینکه در میان هر بخش از برنامه‌های این کنفرانس، ترانه‌های هورامی و هم‌چنین آواز سنتی این خلق یعنی "سیاچَمانه" توسط هنرمندان سر داده می‌شد که به جذابیت این کنفرانس می‌افزود.

این کنفرانس امروز نیز در حال برگزاری‌ست...