مراسم کومسای هفته ی آینده روز جمعه در هورامان تخت واقع در ۷۵ کیلومتری مریوان برگزار می‌شود

این مراسم تاریخی قدمتی هزاران ساله دارد و هر سال دو بار یک بار در نیمه ی زمستان  و یک بار در آخرین جمعه نیمه بهار در هورامان تخت از توابع سولاوا در نزدیکی مریوان برگزار می‌شود.

کومسای که از دو کلمه کوم به معنی جمع شدن و سای به معنی یادگیری تشکیل شده است به معنی تجمع مردم و آموزش و یادگیری در این تجمع می‌باشد.به عبارت دیگر در این مراسم که قبل از آغاز ییلاق و کوچ مردم منطقه برگزار می‌شود ریش سفیدان و بزرگان و مردم منطقه جمع شده و در مورد مسائل ماههای آینده و کوچ گفتگو کرده و برنامه ریزی می‌نمایند و هر آنچه لازم باشد آموزش داده می‌شود همچنین بنابر رسم هزاران ساله در این روز کدخدا، دهیار و آبیار تعیین می‌شود.

بنابر نظر دیگری کومسای از جمع کو و سای تشکیل شده که سای به معنای ساییدن به کار رفته است زیرا در این مراسم مردم به ساییدن و شکستن یک سنگ خاص که در جوار چله خانه پیرشالیار قرار دارد می‌پردازند.

پیر شالیار پیری فرزانه و صاحب کرامت و عارف بوده است که در هورامان زندگی می‌کرده است. وی در خارج از روستا و در محلی اسطوره‌ای به ذکر و عبادت مشغول بوده است،محل عبادت و ریاضت وی هنوز پابرجاست و چله خانه پیر شالیار نامیده می‌شود که هر ساله هزاران تن از آن بازدید می‌کنند. هویت پیرشالیار مربوط بە صدها سال قبل از دین اسلام است و بە احتمال قریب بە یقین وی یکی از پیر‌(های) دورە زردشتی بودە است.

در جوار چله خانه پیرشالیار سنگی وجود دارد که هر سال در روز مراسم کومسای شکسته و خرد می‌شود و تکه های آن به عنوان تبرک به مردم داده می‌شود. مردم منطقه معتقدند که تا سال آینده سنگ رشد کردە و بە اندازە قبلی بازمی‌گردد.

بنابر نظر کارشناسان اعتقاد به رشد کردن دوباره سنگ از اعتقادات مردم ساکن منطقه به رستاخیز و زندگی پس از مرگ نشات می‌گیرد. همچنین این مراسم در فصل بهار که فصل رستاخیز طبیعت است برگزار می‌شود.

در مراسم کومسای عروسی پیر شالیار برگزار می‌شود. باورهای ساکنین منطقە بر این است کە پادشاه بخارا دختری کرو لال مادرزاد به نام شاه بهار خاتون داشته است که نذر نموده هر کس بتواند دختر وی را علاج کند، دختر را به عقد او در می آورد. هنگامی که شاه آوازه ی پیر شالیار هورامی را می‌شنود دختر را به همراه عمو و یک هیئت همراه به نزد پیرشالیار می‌فرستد، همین که شاه بهار خاتون به نزدیکی روستا میرسد شفا می یابد،  شاه نیز شاه بهار خاتون را به عقد پیر شالیار در می آورد و از آن پس مردم هر ساله این روز را با عنوان عروسی پیرشالیار جشن می‌گیرند.

در مراسم کومسای هر سال تعداد زیادی گردشگر و جهانگرد از نقاط مختلف دنیا شرکت می‌کنند.

در این مراسم مردم به دف زنی،رقص،شب نشینی، خواندن شعر و دعا، کوته کوته، کلاوروچنی و... می‌پردازند.