ریاست مشترک شورای رهبری حزب کارگران کوردستان گفت: رهبر آپو و پ.ک.ک. هر چە را کە گفتەاند، در عمل آن را انجام دادەاند. در  حزب کارگران کوردستان سخن و عمل، تئوری و نظر از مطابقت کامل با هم برخوردارند، حزب کارگران کوردستان  دیالکتیک را در سطحی اعلا پیگیری می کند.

جمیل باییک ریاست مشترک شورای اجرایی کنفدرالیسم جوامع کوردستان احلام نمود کە با اعلام تاسیس حزب کارگران کوردستان، مشاهدە شدە است کە کوردستان و خلق کوردی کە می گفتند نابود شدە است، همچنان در صحنە حظور داشتە و با تاسیس حزب بر موجودیت خود اصرار میکند.

آنچە در پی می آید، بخشهایی از گفتگوی خبرگزاری فرات با جمیل باییک بە مناسبت تاسیس حزب کارگران کوردستان است.

جمیل باییک در پاسخ بە این سوال کە  مشارکت زنان در میان گروە نخست چگونە تحقق پیدا کرد و چگونە از آن استقبال شد پاسخ داد:

رهبر آپو شرکت دادن زنان در میان صفوف جنبش را مبنا قرار دادە و زمانی کە جنبش در حال سازماندهی خود در آنکارا بود و در میان جنبشهای چپ چندان شناختە شدە نبود این کار را انجام داد. یعنی زمانیکە هنوز یک جنبش فکری بود، محدود بود، مسئلە این است کە رهبر آپو از همان زمان میخواست کە زنان را وارد این جنبش کند. زیرا از همان زمان برخی از نوجوانان، دختران جوان سعی کردە بودند کە با گروە از طریق او ارتباط برقرار کنند. آنها حزب و برقراری ارتباط را مهم تلقی کردە بودند، بە خانوادە و زمینە اجتماعی خود توجهی نکردە بودند. بە همین دلیل زمانی هم کە گروە همفکری را در آنکارا ایجاد کردە بود، نزدیک شدن بە روستا و برقراری ارتباط با آن را مهم ارزیابی میکرد وحتی آن را در ارجحیت قرار دادە بود. یعنی خواست کە زنان نیز در جنبش مشارکت داشتە باشند. تا آن زمان در رابطە با مشارکت زنان بحث و گفتگوهایی وجود داشت. اما مباحثاتی کە رهبر آپو آنها را مطرح میکرد، متفاوت تر بودند. رهبر آپو میگفت اگر زنان میخواهند کە بە صفوف ما بپیوندند، باید بە نحو درست وارد صفوف ما شوند. لازم است کە گروە را قدرتمندتر کنند.  در رابطە با موضوع زنان تمامی هوالان نگرشهای متفاوتی داشتند. در واقع رهبر آپو زن را مانند یک ملت، و هم مانند ملتی کە از سوی حاکمیت موجود بە بدون مرز هم ماندە است مشاهدە می کرد. در تحقیقات تاریخی خود هم مشاهدە کردە بود کە برقراری ارتباط زنان با حزب، ارتباطی صمیمی و درست است. مثلا در تاریخ حضرت عیسا زن هم در زمان تولد و هم در زمانی عیسا از روی صلیب بە پایین کشیدە می شود، زن نقش خود را ایفا می کند. حضرت عیسا نیز مسئلە زن را مورد توجە قرار دادە بود. رهبر آپو در اینبارە بە نتایجی ازتاریخ دست یافتە بود یعنی چون رهبر آپو حقیقت را مبنا قرار دادە بود، جامعە و تاریخ را مبنای خود قرار دادە بود، آزادی نیز در افقهای آن مشخص شدە بود، در جامعە تعمق نمودە بود، واقعیات جامعە را بە خوبی درک کردە بود. از همینرو دریافتە بود کە اگر جامعە گسستی ایجاد شود، حرکت معکوسی ایجاد شود، هموارە این حرکت از سوی زن ایجاد شدە است. جامعە بر اساس بردگی زنان، حقیقت خود را از دست دادە است. مارکس مگر نگفتە بود کە فلسفە تاریخ هگل بر روی سر حرکت می کرد و من آن را بر روی پاهایش قرار دادم. رهبر آپو هم مشاهدە کرد کە اگرچە مارکس هم این را گفتە باشد، تاریخ را بر روی پاهایش قرار ندادە است. زیرا اگر بخواهید کە آن را بر روی پاهایش قرار دهید باید بر اساس آزادی زن باشد.

در آن زمان است کە تاریخ و جامعە در مسیر حرکت خود قرار خواهند گرفت. بر همین اساس آزادی و دمکراسی توسعە پیدا می کند. یعنی رهبر آپو نحوە برقراری پیوند با زن را از روستا بە آنکارا انتقال دادە و سپس آن را بە مرحلەای دیگر ارتقا داد. یعنی میتوان گفت از همان سالهای ١٩٨٦ جنبشهای فمینیستی کە آغاز شدە بودند و شدیدترین واکنشها را در مقابل مردان نشان دادە بودند. پیوند رهبر آپو با زن بر اساس مبتنی بر ارتباطی تاریخی و اجتماعی بود ا از این طریق بە حقیقت زن دست یافت. او دریافتە بود کە اگر بخواهی صلح، آزادی، دمکراسی تا تحقق ببخشی، لازم است این سە از مسیر آزادی زن بگذرند. کسانی کە آزادی زن را مبنا قرار ندهند، هر چەقدر هم کە برای آزادی و دمکراسی مبارزە کنند، نمیتوانند این هدف را تحقق ببخشند. مسئلە زن را بە نحوی کە سوسیالیسم موجود مد نظر قرار می داد، مشاهدە نمیکرد. رهبر آپو در این بارە اعتقاد داشت، ما سوسیالیسم را تحقق می بخشیم، بە ادرت می رسانیم و زن نیز بە آزادی خود می رسد. نە اینگونە نبود. در واقع در سیر روند سوسیالیسم نیز این مسئلە تحقق پیدا نکرد. رهبر آپو هم این مسئلە را دریافتە بود و می گفت: اگر تو میخواهی آزادی، دمکراسی و سوسیالیسم را تحقق ببخشی، راە آن از مسیر زن می گذرد. زیرا اگر مسئلە آزادی را در مسئلە زن نتوان تحقق بخشید، نمیتوان آزادی را توسعە داد. جامعە بە تنهایی مرکب از زنان نیست. زن و مرد هر دو جامعە راتشکیل میدهند.   جوهر اندیشە رهبر آپو مبتنی بر انسان است. کسی کە بر مسئلە انسان  تاکید داشتە باشد، میتواند مسئلە زن را هم بە عنوان امری بنیادین در نظر داشتە باشد. یعنی زمانیکە انسان، زن و مرد را با هم نتوان مبنا قرار داد، تبعات آن در قالب ستم جلوە پیدا می کند. ذهنیت، شخصیت، زندگی و حاکمیتی کە ایجاد می گردد بر همین اساس شکل می گیرد. باید این مسئلە را دید، اگر تو میخواهی مسئلە بین زن و ستم را حل کنی، در آنصورت لازم است کە مسئلە زن را ارتقا ببخشی. رهبر آپو در درون پ.ک.ک. بر این مسئلە انگشت گذاشت. یعنی رهبر آپو چگونە مسئلە زن را بر پاهای خود استوار کرد؟ همانگونە کە مسئلە کورد را بر روی پاهایش استوار کرد. همانگونە کە کورد را از نابودی رهایی بخشید.حتی میتوانم بگویم زن را هم همینگونە از مرگ رهایی بخشید.  یعنی در واقع زن جوهرە خود را از دست دادە بود. زبان، تاریخ، فرهنگ و حقیقت خود را از دست دادە بود و در همین مسیر هم گام نهادە بود. یعنی در واقع پیوندهای  زن با زبان، تاریخ، فرهنگ و حقیقت خود را از دست دادە بود.  رهبر آپو میگفت آزادی زن، آزادی مرد را گسترش می بخشد. آزادی زن، آزادی جامعە را توسعە می بخشد. و بر همین اساس هم بود کە مبارزە زن را در کانون توجە خود نشاندە بود. اگر چە جنبش فمینیستی ایجاد شدە، واکنشهای خود را در رابطە با مسئلە زن ابراز می داشت، اما برای حل این مسئلە قدمی بە جلو پیشرفت نکرد. رهبر آپو نخستین بار تفکر، تئوری خود را در این بارە بسط داد، یعنی برای آنکە بتواند واکنشهای خود را نسبت بە این مسئلە نشان دهد، بتواند هم برای خود و هم برای مردان و جامعە مبارزە برای آزادی را گسترش بخشد، این حرکت را آغاز کرد. یعنی میتوانم بگویم کە برای نخستین باررهبر آپو تئوری آزادی زن، اندیشە آزادی زن را بر اساس سازمان خود ایجاد کرد. یعنی اگر پ.ک.ک با حزب زنان، ارتش زنان پیشرفتی کسب کردە باشد، زنان برای خود، برای جامعە، برای ارزشهای انسانی مبارزەای را شکل دادە باشند. بر این مبنا بودە است. همانگونە کە خلق کورد در سطح جهانی بە نمونە مبدل شدەاند، زنان کورد هم بە نمونە مبدل شدەاند.

امروزە مشاهدە میشود کە زنان جهان پاژک PAJK حزب آزادی زنان  را مبنا و الگویی برای خود قرار دادەاند. چەکسی پاژک را توسعە بخشیدە است؟ چە کسی تئوری، اندیشە و فلسفە آن را گسترش دادە است؟ مشخص است کە رهبر آپو. بە همین دلیل است کە میخواهند اندیشەهای رهبر آپو را مورد پژوهش قرار بدهند، آن را درک کنند. میتوانم بگویم کە از این لحاظ هم رهبر آپو  مهر خود را بر تاریخ زدە است و روز بروز اندیشەهای او بیشتر درک خواهند شد. رهبر اپو مانند فردی کە تئوری، اندیشە و فلسفە زنان را گسترش دادە است، ابعاد آن را مورد انتقاد قرار دادە است، نیز در تاریخ مورد توجە قرار گرفتە و جایگاە ویژەای را بە خود اختصاص دادە است. میدانید کە زمانی شعاری با نام کارگران جهان متحد شوید، بر سر زبانها بود. این شعار برای کسانی کە خواهان مبارزە برای سوسیالیزم و آزادی و دمکراسی بودند، روح، هدف و احساس آفرین بود. بر همین اساس مبارزە برای آزادی، دمکراسی برای دستیابی بە سوسیالیزم شکل می گرفت. اما امروزە مشاهدە می شود کە همگام با این شعار، شعار دیگری گسترش یافتە است، ژن، ژیان، آزادی. این شعار بر زنان جهان تاثیر بسیاری گذاشتە است. بە انسجام و ایجاد اتحاد در میان زنان می انجامد. با انسجام زنان، بر تمام جامعە تاثیر گذاشتە میشود. مسئلەای کە در تمام جامعە وجود دارد، انسجام بخش است. همانگونە کە زمانی شعار کارگران جهان متحد شوید، بە ایجاد روح، احساس و ایجاد ارمان منجر می شد، مبارزە را بە پیش می برد، هم اکنون هم این شعار از چنین نقشی برخوردار است.

شعار ژن، ژیان، آزادی بر تمام جامعە تاثیر می گذارد، بە ایجاد انسجام در میان آنان کمک می کند. برای نمونە گروههایی کە در ایران علیە حکومت این کشور ایستادەاند، می گویند: تا کنون نتوانستە بودیم بر اساس هیچ شعاری با هم انسجام پیدا کنیم، اختلافات بین ما اجازە نمیداد ما با هم یکی شویم. اما مبارزە زنان، شعارهایی کە سر دادە شدند و پیشاهنگی زنان در این مبارزات، ما را بە هم رساندە است. می گویند این نخستین بار است کە چنین انسجامی ایجاد شدە است. این انسجام چگونە شکل گرفتە است؟ این مسئلە کدام واقعیت را باز نمایی می کند؟ همان واقعیتی کە رهبر آپو را بازتاب میدهد کە گفتە بود سدە بیست و یکم سدە زنان خواهد بود. زنان مهر خود را بر این سدە زدند. یعنی آزادی زنان گسترش پیدا میکند، بر اساس مبازرە زنان، آزادی و دمکراسی گسترش پیدا می کند، و روز بروز در سایر ابعاد زندگی گسترش پیدا کردە و نمود پیدا می کند.

جمیل باییک در بخش دیگری گفتگوی خود با خبرگزاری فرات در رابطە با هوالان ترکی کە در گروههای اولیە حزب کارگران کوردستان شرکت داشتند و چگونگی تصمیم برای بازگشت بە کوردستان سخن گفت.

جمیل باییک در این بارە گفت: زمانیکە حزب کارگران کوردستان از سوی رهبر آپو تاسیس شد برخی از واقعیات را نیز با آن بازتاب داد. نخست: اگر نتوان عقلانیت و ذهنیتی را کە اشغالگران ایجاد کردەاند تغییر داد، نمیتوان جامعە و شخصیت را علیە اشغالگران بە مقاومت و ایستادگی واداشت. لازم است در این بارە تغییراتی ایجاد سود. زیرا دولت ترک، جامعە کوردی را از میان برداشتە است و آن را در خدمت منافع جامعە ترک و دولت ترک قرار دادە است. عقلانیت و ذهنیتی را ایجاد کردە است کە از هیچگونە ارتباطی با کورد و کوردستان برخوردار نیست. اگر تلاش میکنید کە آزادی و دمکراسی را برای این جامعە ایجاد کنید، لازم است کە از این عقلانیت آغاز کردە و این ذهنیت و عقلانیت را تغییر دهید. یعنی لازم است کە در ابتدا بر مسئلە شخصیت این انسان متمرکز شد. هیچگاە هیچ کسی این مسئلە را بە برنامە اصلی خود تبدیل نکرد و آن را مد نظر قرار نداد.

میخواستند با این جامعەای کە ایجاد کردەاند، با چنین شخصیتی برای مبارزە با آزادی و دمکراسی و دستیابی بە سوسیالیزم تلاش کنند. در این راە هر اندازە کە تلاش کردند، بە فداکاری دست زدند، اما نتوانستند بە پیروزی دست پیدا کنند.یعنی در این راە اگر رهبر آپو بە نتیجەای دست یافتە باشد، بدین دلیل بودە است کە بر مسئلە شخصیت تمرکز کردە است. بە همین دلیل بود کە از همان ابتدا هم علیە سیستم سرمایەداری موضع گرفت. در آن زمان همە میگفتند کە کاپیتالیسم نقش خوبی را ایفا می کند، یعنی بە ایجاد پیشرفت کمک می کند. اما رهبر آپو علیە این مسئلە موضع گرفت و گفت: سیستم سرمایەداری علیە جامعە است، علیە حیات جامعە است. اگر سیستمی علیە جامعە باشد، جامعە پذیری را از میان بر میدارد. علیە حایت انسانی است. چگونە چنین سیستمی میتواند از نقشی مترقی برخوردار باشد. چنین چیزی درست نیست.

سیستم مدرنیتە سرمایەداری علیە جامعە است. چگونە سرمایەداری میتواند نقشی مترقی در کوردستان ایفا کند؟ همین نکتە تمایز میان خود و پ.ک.ک با دیگر جهت دهی ها و احزاب و سازمانهای دیگر بود. از طرف دیگر مثلی در زبان کوردی وجود دارد کە اگر کرم درخت در درون درخت نباشد، درخت نپوکیدە و بر زمین نمی افتد. این مثل بازتاب دهندە واقعیت است. رهبر آپو بە دلیل آنکە بە درستی از تاریخ کورد اطلاع داشت، میدانست اگر مبارزە برای آزادی و دمکراسی در کوردستان گسترس پیدا کند، نباید تنها بە مسئلە شخصیت، و ضدیت با سیستم سرمایەداری بسندە کرد، بلکە باید علیە خیانتی کە در میان جامعە کوردی وجود دارد، نیز ایستاد. همین مسئلە هم بە تنهایی بر سیاست تاثیر گذار است. بە امیدی برای خلقها مبدل میشود. لازم است این مسئلە را درک کرد. رهبر آپو این مسئلە را بە عنوان مسئلەای کە کورد را بە سوی مرگ می برد مشخص کردە و علیە آن ایستاد. و جنبش را بە مرحلە کنونی ارتقا داد. لازم است این حقیقت و این واقعیت را درک کرد. در آنکارا گروهی ایدئولوژیک و فکری را توسعە بخشید، آنهم در حالیکە عدەای می گفتند کە برداشتن چنین گامی درست نبودە و هر کس کە بە این گروە بپیوندد کشتە می شود. یعنی مرگ را برای تمام کسانی کە در این راە گام گذاشتە بودند پیش بینی می کردند. تا همە را بترسانند. رهبر آپو شدیدا در مقابل چنین وضعی ایستادگی کرد.  و با بر پا داشتن نبرد ایدئولوژیک قدرتمند، در مقابل این برداشتها و نگرشها موضع گرفت.  بر چنین مبنایی بود کە رهبر آپو حزب و انقلابیگری و رزمندگی را گسترس داد.

در این میان اگر افرادی هم بودە باشند کە با نام آزادی و دمکراسی و سوسیالیزم هم سخن گفتە باشند، از این مسئلە واهمە داشتند کە این جنبش قدمی بزرگ بتواند بردارد. این سازمان بتواند مبارزە خود را گسترس بخشد. زیرا آن دورە شدیدا تحت تاثیر سوسیالیزم بود. در آن دورە اگر جە عدەای بر این مبنا حرف میز دند. اما زمانیکە نوبت بە عمل می رسید، هیچ کس بە کار عملی نمی پرداخت. در این جا بود کە یکی دیگر از ویژگیهای پ.ک.ک و رهبر آپو نمود یافت. لازم است این مسئلە مهم را درک کرد. رهبر آپو و پ.ک.ک هر سخنی را بر زبان آردە باشند، در عمل هم آن را انجام دادەناد. در حزب کارگران کوردستان نظر و عمل از تطابق با هم برخوردارند.

رهبر آپو تنها سخن گفتن را لازم نمیدانست، یان عمل را بە تنهایی کافی نمیدانست. بلکە همزمان هر دو را مبنای کار خود قرار میداد. این دیالکتیک را در سطحی بسیار بالا وارد جریان زندگی روزمرە خود کردە است و با آن عمل کردە است. کسانی از این طریق بە زندگی تعامل پیدا میکنند، در زندگی پیروز می شوند. زیرا در آرمان رهبر آپو، حیات آزاد هدف بود. اگر بتوان برای حیاتی آزاد مبارزە کرد، میتوان بە نتیجە دست پیدا کرد. بە همین دلیل هم بود کە زمانیکە کادرها بە کوردستان بازگشتند، همە مشاهدە کردند کە شعار و عمل این کادرها یکی است. تا آن زمان این ویژگی و کاراکتر را در میان کادرها و جنبشهای دیگر مشاهدە نکردە بودند. سخن و عمل و زندگی آنها بە گونەای دیگر بود. خلق زمانیکە مشاهدە کرد گفتە و عمل این حزب یکی است، بە آنها اعتماد کردند. دولت ترک و کوردهای خائن بە خلق کورد ضربە وارد کردە بودند. اینگونە بود کە حزب کارگران کوردستان در مقابل هر دو موضع گرفت و حتی گفت: اگر اشغالگریی در کوردستان وجود دارد، اساسا بە دلیل وجود خیانت بودە است. اگر خواهان اعتلای آزادی و دمکراسی در کوردستان هستید، میخواهید پای اشغالگران را بشکنید، بدانید کە کوردهای خائن، همان پاهای اشغالگران هستند. و پ.ک.ک همین مسئلە را در عمل انجام داد. در مقابل فاشیستها، در مقابل خائنان موضع گرفت.

رهبر آپو میگوید خلق بیش از حرف زدن، متوجە عملکرد، اخلاق و رفتار هوالان بود، بە نحوە مبارزە آنها نگاە می کرد و از این طریق بود کە کادرها را قبول کردە و بە آنها اعتماد نمود.یعنی اگر مبارزە توسعە پیدا کردە باشد، بە دلیل نحوە مبارزان و کادرها، برخودان در زندان و ایستادگی و اعلام موضع در مقابل خائنان و فاشیستها بودە است. اگر جنبشمان سریعا در میان  خلق گسترش پیدا کردە باشد، بە دلیل چنین موضعی بودە است. همانگونە کە جنبشمان در آنکارا گسترش پیدا کردە بود، در کوردستان نیز بە لحاظ فکری مبانی خود را یافتە بود.زیرا از قدرت تئوریک هم برخوردار بود. اگر تئوری درست باشد، هیچ نیرویی نمیتواند در مقابلت بایستد. اندیشە و نظر این حزب هم درست بود و از همین رو هم بود کە خلق بە این جنبش اعتماد پیدا کرد.

کادرهایی کە از آنکارا بە سوی کوردستان بازگشتند، فاقد تجربە کافی بودند. اقدامات آنان در کوردستان بە تازگی شکل گرفتە بود. بە همین دلیل لازم بود کە با در نظر گرفتن تدابیر لازم بە کوردستان باز می گشتند. بە همین دلیل زمانیکە رهبر آپو میخواهد با برخی از جنبشهای ککوردی علیە اشغالگری، کلنیالیسم اتحادی را ایجاد کند با مقاومت و تهدید آنان مواجە می شود. احلام کردە بودند کە اگر این نحوە تفکر در کوردستان را شیوع دهید، پایتان را می شکنیم. بە همین دلیل بود کە هنگامی کە رهبر آپو این قدم را بە سوی کوردستان گذاشت، این تهدیدات را هم در نظر داشت تا ضربەای متوجە آنها نشود. با گذاشتن این قدم، معلوم نبود کە کی و چگونە بە نتیجە می رسد. یعنی باور، و ارادە برای انجام آن وجود داشت. اما زمان آن مشخص نبود.

از ترف دیگر نیازمند کادر بودیم. در آنجا هم دانشجو و کارگران حضور داشتند. می توانستیک کادرهایی را پیدا کنیم. ما هم بدون تجربە بودیم. بە همین دلیل لازم بود تدابیری را اتخاذ کنیم. در این بارە رهبر آپو می گوید: زمانیکە در آمد با شخصی حرف میزدم، تختە خشکی را بە من نشان داد و گفت این تختە را می بینی؟ ما مانند این تختە خشکیدەایم. بە همین دلیل است کە این سخنانت نمیتواند هیچگونە تاثیری داشتە باشد. آیا میتوانی این تکە تختە را دوبارە بە درختی مبدل کنی؟ و این واقعیت بود. یعنی خلق کورد آخرین نفسهایش را می کشید... در ابتدا بە من گفتند کە همە چیز شما خوب است، مانند فرشتە هستید، اما این مسئلە بسیار بزرگ است. مشکلات و دشواریهای بسیاری پیش رو دارید. هیچ عشیرە و طایفەای با شما همراە نیست. هیچ خانوادەای همراەهتان نیست. بە همین دلیل می شد درک کرد کە زمان بسیار و دشواریهای فراوان پیش روی ما قرار دارند. یعنی همانگونە کە در آنکارا دیر خودمان را شناختیم. در کوردستان هم برای آنکە واقعیت خلق کورد را بە خودشان نشان دهیم زمان زیادی را سپری کردیم. اگرچە جنبشمان در آنکارا آغاز شد، اما برای برای گسترش جنبش لازم بود کە بە کوردستان باز می گشتیم. زیرا مبارزە ما بر اساس کوردستان بود. رهبر آپو می گوید هر چیزی بر اساس ریشەهای خود می روید، رشد میکند و شکوفا می شود. ریشەهای ما هم در کوردستان و نە در آنکارا بود. برای یان مسئلە هم لازم بود کە ماحصل نظراتمان را کە در آنکارا شکل گرفتە بود در کوردستان اجرایی کنیم. و این روند است کە ما را بە جنبش مبدل کردە است.