گزارشها از ترکیه حاکیست که از امروز ۲شنبه اول خرداد، محاکمه ۲۲۱ افسر بلندپایه ارتش ترکیه که گفته میشود در کودتای نافرجام سال گذشته دست داشتهاند برگزار خواهد شد. اما این محاکمات درحالی برگزار میشود که درپی وضعیت اضطراری...
گزارشها از ترکیه حاکیست که از امروز ۲شنبه اول خرداد، محاکمه ۲۲۱ افسر بلندپایه ارتش ترکیه که گفته میشود در کودتای نافرجام سال گذشته دست داشتهاند برگزار خواهد شد. اما این محاکمات درحالی برگزار میشود که درپی وضعیت اضطراری در ترکیه، دهها هزار تن از کردها بدون اینکه ارتباطی با کودتا داشته باشند، گرفتار خشم ناشی از کودتا و اردوغان شدند و هماکنون در زندان میباشند. بیدلیل نیست که کودتای ۱۵ ژوییه ترکیه را نقشه خود اردوغان برای پاکسازی مخالفان نامیدند.
"شبه دمکراسی ترکیه" از آغاز تأسیس در بهبوهه جنگ جهانی اول تاکنون، همواره شاهد کودتاهای متعددی بوده است. این کودتاها در نیمه دوم قرن ۲۰ شدت بیشتری به خود گرفته و تقریباً در هر دهه، شاهد نوعی از کودتا در این کشور بودهایم. اما کودتای بحثبرانگیز ۱۵ ژوییه ۲۰۱۶، تاکنون بحثهای بسیاری را بهدنبال داشته است؛ بهطوریکه همچنان گمانهزنیها در مورد دست داشتن خود شخص اردوغان در این کودتا به قوت خود باقیست.
در پی این کودتا که به "کودتای پستمدرن ترکیه" شهرت یافت، کودتاچیان در همان ساعات اولیه، ظاهراً بهعلت بیبرنامگی در نقشههای خود شکست خورند و رجبطیب اردوغان با ظاهر شدن در تلویزیون، خواستار حضور مردم در خیابانها و مقابله با کودتاگران شد. اردوغان با اظهاراتی مشکوک، کودتا را "نعمتی الهی" توصیف کرد و در همان روز لیستی متشکل از ۲۷۴۵ تن از قضات و دادستانهای ترکیه را بهعنوان افراد دخیل در کودتا معرفی نمود. دستگیری این افراد که گویی نام آنها از قبل حاضر شده بود، همچنان بر بحثها در مورد دست داشتن خود رییسجمهور ترکیه در کودتا دامن زود.
این روند باز هم ادامه یافت و در همان ساعات اولیه، فتحالله گولن یار قدیمی اردوغان به عنوان طراح و مجری کودتا معرفی شد. در مدت بسیار کوتاهی وضعیت اضطراری در ترکیه برقرار گردید و تا همین امروز نیز چندین بار تمدید و ادامه داشته است. دهها هزار نفر از کارمندان ادارات دولتی، نظامیان ارتش و کارمدنان نهادهای غیر دولتی بازداشت و بدون محاکمه به زندان منتقل شدند. وضعیت اضطراری چنان قدرتی به حزب حاکم ترکیه داده بود که این حزب میتوانست بخاطر کمبود جا در زندانهای این کشور، بسیاری از زندانیان جرائم جنایی، مواد مخدر و اجتماعی را آزاد و بجای آنها مضنونان به دست داشتن در کودتا را نگه دارد.
ولی آنچه که بیش از همه بر حساب شده بودن این کودتا و دست داشتن آ.ک.پ در آن دامن میزند، توقیف و سعی در توقیف نمودن نهادهای مدنی کردها بهعنوان رادیکالترین مخالف سیاستهای اردوغان میباشد. اگرچه از همان ساعات اولیه در ترکیه دست داشتن فتحالله گولن در کودتا محرز شده بود!، اما عملاً حزب حاکم به پاکسازی نهادهای مدنی کردی مبادرت ورزید. دهها کانال تلویزیونی، روزنامه، مجله و نشریه متعلق به کردها توقیف گردید و شرایط باکور کردستان عملاً به دهه ۱۹۹۰ میلادی بازگشت. مسئولان رده بالای حزب مناطق دمکراتیک (د.ب.پ)، حزب دمکراتیک خلقها (ه.د.پ)، جنبش زنان ازاد (ت.ژ.آ)، بههمراه دهها هزار تن از اعضا و هواداران این احزاب بازداشت و بدون محاکمه روانه زندان شدند. عملیاتهای پاکسازیای که بعدها با نام "کودتای سیاسی آ.ک.پ برضد کردها" مشهور شد، این گمانهزنیها را لااقل برای کردها به یقین تبدیل نمود که "هدف از طرحریزی این کودتا نهایتاً کردها بودهاند".
در همین گیرودار، آ.ک.پ لایحهای را به مجلس برده که در نتیجه آن قانون اساسی کشور میبایست تغییر میکرد. با بازداشت گسترده مخالفان که اعضای اصلی حزب دمکراتیک خلقها و برخی از نمایندگان ج.ه.پ بودند، نهایتاً اردوغان آن را تصویب و برای تأیید نهایی، میبایست آن را در رفراندم ۱۷ آوریل ۲۰۱۷ بهرأی میگذاشت. کودتایی که اردوغان براه انداخته بود! در ۱۶ آوریل نیز ادامه یافت و این کشور، عجیبترین و جنجال برانگیزترین انتخابات خود را در تاریخ ۹۰ ساله جمهوری به اجرا گذاشت. با این انتخابات که با کاهش شدید آزادی رسانهها و فعالیت مخالفان (کردها) همراه بود، قانون اساسی قبلی که در جریان کودتای نظامی ۱۲ سبتامبر ۱۹۸۰ تصویب شده بود، بار دیگر تغییر یافت و به واسطه آن، اردوغان هماکنون قدرت بلامنازعهای را بدست آورده است که میتواند با استفاده از اختیارات قانونی، تا سال ۲۰۲۹ رییسجمهور کشور باقی بماند و همزمان در سمت ریاست حزب عدالت و توسعه ابقا شود.
کوداتی نافرجام و پستمدرن اردوغان اگرچه به قیمت کشته شدن ۲۴۸ تن از افراد ارتش و زخمی شدن ۲۷۰۰ نفر دیگر در روز و شب کودتا شد، اما وی توانست، به پاکسازی وسیع مخالفان و در رأس آنها مخالفان کرد بپردازد. دهها هزار تن از اعضا و هوادارن ه.د.پ و د.ب.پ به همراه روسای مشترکشان هماکنون در زندان بسر میبرند و این درحالیست که کردها بهعنوان بزرگترین مخالفان اردوغان، همزمان بزرگترین مخالفان فتحالله گولن و هر نوع کودتایی در ترکیه بودند.
