هلبجە، شهری که نماد مظلومیت کردها نام گرفته.

شهری که همەی ساکنینش از کودک و بزرگسال در عرض چند ساعت جانباختند.

 

بمب‌های شیمیایی، هیچ اثری از جانداران و گیاهان هم باقی نگذاشت.  جنایتی دیگر به دست بشر، در شانزدهم مارس ۱۹۸۸ برابر با ۲۵ اسفندماه ۱۳۶۶. فقط ۲۹ سال از آنزمان می‌گذرد.

 

ایران و عراق در حال جنگ بودند که صدام حسین، دیکتاتور وقت عراق دستور بمباران شیمیایی هلبجە را صادر کرد.

 

هرچند قتل‌عام ساکنین این شهر به خاطر ابعاد آن شهرت جهانی پیدا کرد اما قتل‌عام هلبجە بخشی از عملیاتی بزرگتر به نام انفال بود که طی آن در دهه هشتاد میلادی سدەی بیستم، دهها هزار کرد توسط نیروهای عراقی تیرباران و یا زنده به گور شدند.

 

هواپیماهای جنگی عراق پیش از بمباران شیمیایی هلبجە به مدت دو روز با بمب‌های عادی شهر را بمباران کردند تا همەی شیشەهای منازل فرو بریزد و کسی از تأثیرات سموم شیمیایی نجات پیدا نکند.

 

تصاویر دردناک پس از بمباران، هر انسانی را در بهت فرو می‌برد. کودکانی که در آغوش مادران خود جان سپردەاند و هزاران تصویر تکان‌دهنده دیگر که گویای وقوع یک تراژدی هستند.

 

هلبجە در چندین کیلومتری مرزهای قراردادی ایران است.

 

صدام وقتی فرمان بمباران شیمیایی هلبجە را به پسر عمویش علی حسن المجید اعلام کرد که گفت کردها با نیروهای ایرانی همکاری کردەاند.

 

در جریان حملات هوایی به هلبجە، دهها تن از اعضای گردان شوان که بازوی نظامی کومله - سازمان کردستان حزب کمونیست ایران بود نیز جان خود را از دست دادند. آنها در منطقەی هورامان در حلقه محاصره نیروهای زمینی جمهوری اسلامی و نیروی هوایی عراق قرار گرفته بودند.

 

مجموع جانباختگان بمباران هلبجه ۵ هزار انسان اعلام شده.  هزاران تن دیگر هرچند زنده ماندند اما معلول یا ناقص شدند.

 

در سه دهه گذشته، صدها نوزاد مرده نیز در هلبجە و اطراف آن به دنیا آمدەاند که جزئی از قربانیان حمله شیمیایی محسوب می‌شوند.

 

دولت ایران هرچند در ابتدا از روی دشمنی با حکومت عراق اجازه می‌داد مراسم سالگرد قربانیان هلبجە برگزار شود اما پس از سقوط صدام حسین، کمتر اجازه برگزاری این مراسم را داده است. نیروهای امنیتی بسیاری از فعالان کرد را به همین خاطر بازداشت و بازجویی کردەاند.