سقوط داعش و استمرار حمایت‌های ترکیه از این گروه| کوهیار آبدانان

همزمان با وارد شدن عملیات خشم فرات به مرحله نهایی خود که به‌منظور آزاد‌سازی کامل رقا انجام می‌شود، هواپیماهای جنگی ترکیه در تلاشی آشکار برای کاستن فشار بر نیروهای داعش، دیشب پایگاه‌های ی.پ.گ را در شهر دیرِک ...

همزمان با وارد شدن عملیات خشم فرات به مرحله نهایی خود که به‌منظور آزاد‌سازی کامل رقا انجام می‌شود، هواپیماهای جنگی ترکیه در تلاشی آشکار برای کاستن فشار بر نیروهای داعش، دیشب پایگاه‌های ی.پ.گ را در شهر دیرِک در روژاوای کردستان و نیز مواضع "یگان‌های مقاومت شنگال (ی.ب.ش)" در کوهستان شنگال را بمباران کردند. برخی مقامات روژاوا  گفته‌اند که در صورت عدم واکنش نیروهای ائتلاف بین‌المللی ضدداعش به رهبری آمریکا نسبت به بمباران‌های ارتش ترکیه، عملیات آزاد سازی رقا را متوقف خواهند کرد. با این حال برخی از منابع از تلفات جانی غیرنظامیان در این حملات خبر نیز داده‌اند.

 

حال سوال اصلی اینجاست که در شرایط کنونی که اردوغان با عدم اقبال عمومی در داخل ترکیه روبروست، عدم مشروعیت در میان بیش از نیمی از جمعیت عمدتاً تحصیل کرده را کسب کرده است و در عرصه سیاست خارجی خارجی به یکی از منفورترین رهبران در بین اروپا و کشورهای دیگر قرار گرفته، چرا دست به خودکشی سیاسی می‌زند؟

 

جواب این سوال بسیار واضح است و در چند ایتم به این وضعیت خواهیم پرداخت. در ابتدا، عدم اقبال عمومی در رفراندوم ماه آوریل در ترکیه و بخصوص شهرهای کردنشین (باکور کردستان) باعث خشم اردوغان شده است. اردوغان بارها نشان داده است که در مقابل ناملایمات و ناکامی‌ها، بشدت واکنش نشان می‌دهد و سیاستمدار خویشتن‌داری نیست. رویکرد تهدید و ترور در همه ابعاد حکومت خودکامه آ.ک.پ در داخل و خارج ترکیه، باعث انحطاط اقتصادی و سیاسی برای ترکیه شده است. گرانی ملموس و اقتصاد رو به اضمحلال صنعت توریسم این کشور، خود گواه بر این مدعاست.

 

از زاویه دیگر، ترکیه و حکومت آ.ک.پ، همواره از پشتیبانان اسلامگرایی افراطی بوده‌اند و اکنون که داعش در مرحله سقوط در مناطق مختلف سوریه و عراق قرار دارد، باردیگر حکومت ترکیه لازم دیده که حمایت خود را بطور مستقیم از این گروه نشان دهد.

 

نیروهای سوریه دمکراتیک (ق.س.د)، با محوریت راهبردی یگان‌های مدافع خلق (ی.پ.گ)، درپی پیروزهای پی‌درپی در روژاوا و دیگر مناطق شمال سوریه، پیشروی سریعی به سمت پایتخت خودخوانده دولت اسلامی در سوریه داشته‌اند. رقا که مرکز خلافت این گروه و نقطه ثقل بنیادگرایی اسلامی‌ست، در حال سقوط به دست تنها نیروی واقعاً کارامد منطقه است. شهر طبقا در محاصره نیروهای سوریه دمکراتیک است و بیم و هراس از دست دادن این شهر استراتژیک، اردوغان را وادار کرد که در این برهه حساس، به کمک هم‌پیمان خود داعش برود و با این‌گونه حملات فشار را از روی شهرک طبقا افزایش داده و باعث عدم پیشروی این نیروها به سمت رقا شود.

 

و در آن سو نیز، در شنگال که کوهستان مقدس ایزدیان است و مدت‌هاست که با حمایت پارت دمکرات کردستان در اقلیم کوردستان، دولت ترکیه درصدد بیرون کردن نیروهای مردمی ایزدخان از آنجاست، درصدد هستند تا برای نیروهای در حال فرار داعش از شهر در حال سقوط موصل به سمت سوریه کریدوری را ایجاد کنند. اهمیت شنگال در پیوند دادن دو بخش کردستان یعنی روژاوا و باشور کردستان است. اهمیت این کریدور برای نیروهای داعش به‌خوبی مشهود است؛ بطوریکه ابوبکر بغدادی رهبر این گروه در خطابه پایانی خود دستور داد که "نیروهای بازمانده در موصل به سمت کوهستان بروند" و منظور از این کوهستان دقیقاً همان  کوهستان شنگال است که ایزدی‌ها در آنجا سکونت دارند. در این بین، حزب دمکرات کردستان عراق که خود را به‌عنوان ریاست و قیم تمامی اقلیم کردستان نشان می‌دهد، با تأخیری شبهه‌برانگیز بدون اشاره به حملات غیرقانونی نگنده‌ةای ارتش ترکیه، پ.ک.ک را به باد انتقاد گرفت و تلویحاً حمایت خود را از این بمباران‌ها به اثبات رساند. در آینده احتمالاً دولت مرکزی عراق مواضع محکم‌تری نسبت به حکومت اقلیم کردستان از خود نشان خواهد داد.

 

فراموش نکنیم که این حملات و تجاوزها، از منظر حقوق بین‌الملل قابل تعقیب در مجامع حقوق بشری و شورای امنیت سازمان ملل خواهند بود ولی برای چنین موردی باید منتظر واکنش دولت مرکزی عراق نسبت به تجاوز آشکار به تمامیت ارضی این کشور بود.