ترکیه تلویحاً ایران را به ترمیم روابط تنشآلود دو هفته گذشته دعوت کرده است و سعی دارد تا در حاشیه نشست اکو پس از یک مشاجره طولانی و پرسروصدا بار دیگر ایران را دعوت به همکاری و همپیمانی نماید. بهنظر میرسد...
ترکیه تلویحاً ایران را به ترمیم روابط تنشآلود دو هفته گذشته دعوت کرده است و سعی دارد تا در حاشیه نشست اکو پس از یک مشاجره طولانی و پرسروصدا بار دیگر ایران را دعوت به همکاری و همپیمانی نماید. بهنظر میرسد که تحولات اخیر باب و تقابل نظامی ارتش ترکیه و سوریه در این امر بیتأثیر نباشد. پس از یک مشاجره جدی میان سران دو کشور ایران و ترکیه، مولود چاوش اغلو وزیر امور خارجه ترکیه در سفر به اجلاس سران اکو در پاکستان، از ظریف به خاطر نخوابیدنش در شب کودتا، تشکر کرده است.
تنش میان ایران و ترکیه در دو هفته اخیر بهحدی بالا گرفت که بسیاری از ناظران به ترمیم روابط این دو کشور در آیندهای نزدیک بدبین شدند. اینتنشها که بهصورت یکباره در حاشیه اجلاس امنیتی مونیخ اوج گرفت، محمدجواد ظرف وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی را به گلایه واداشت و در اظهاراتی ادعا کرد که مقامات ترکیه "قدرناشناس و کم حافظه" هستند؛ چون آنها شبزندهداری مقامات ایرانی را در شب کودتای نافرجم ترکیه از یاد بردهاند.
اگرچه همتای ترک ظریف که برای شرکت در اجلاس اکو به پاکستان سفر کرده است، عنوان کرده که آنها شبزندهداری ظریف و ۴ بار تلفن کردن وی را فراموش نمیکنند، اما بهنظر نمیرسد که اختلافات ایران و ترکیه با این اظهارات بهیکباره از میان برداشته شود. ایران و ترکیه هماکنون در سوریه اختلافاتی جدی دارند و هممرز شده ارتش سوریه و ترکیه در نزدیکیهای باب، انتظار میرود که این تنشها میان دو کشور در آیندهای نزدیک باز هم افزایش یابد.
چاوش اغلو در اظهارات خود گفته است که "ایران و ترکیه در باره آتشبس سوریه اشتراکنظر دارند" که باتوجه به تاختن سران دو کشور در هفته گذشته به یکدیگر انتظار نمیرود که مقامات دولت ترکیه واقعاً به این گفته اعتقادی داشته باشند. ترکیه چند روز قبل درگیری شدیدی را در باب با نظامیان ارتش سوریه داشت و در این بین تلفات سنگینی را نیز متحمل شد.
شرایط سیاسی هماکنون بهگونهایست که ترکیه در سوریه تقریباً به یک بنبست رسیده است. این کشور حمایت امریکا در شمال سوریه را تقریباً از دست داده و روسیه نیز مواضع جدیدی را در برابر ارتش این کشور اتخاذ نموده است. بنابراین ترکیه با احساس تنها ماندن در شمال سوریه، قصد دارد تا حداقل با نزدیک کردن دوباره خود به ایران، از فشارهای موجود بر روی خود و نیز حمله ارتش بشار اسد به نیروهایش در باب جلوگیری بهعمل آورد.
هنوز موضع مقامات ایرانی در باره این تصمیم جدید ترکیه مشخص نیست. اگرچه قرار است که در حاشیه اجلاس اکو در پاکستان، روحانی و اردوغان مستقیماً با یکدیگر دیدار داشته باشند اما همچنان موانع بسیاری بر سر راه ترکیه در موضوع عادیسازی یکباره روابط وجود دارد. اول اینکه ترکیه هماکنون در ضعیفترین موضع خود پس از ورود به شمال سوریه میباشد و ایران دلیلی برای تقویت دوباره ترکیه در سوریه ندارد. مورد دوم را میتوان به سیاست کلی حاکمیت ایران و اختلاف آن با نهاد دولت نسبت داد. حاکمیت ایران و سپاه پاسداران تقریباً سیاستهای جداگانهای را در سوریه اجرا میکنند و در حقیقت دولت روحانی تنها دنبال کننده آنهاست. بههمین دلیل نمیتوان درخواست عادیسازی روابط میان اردوغان و روحانی را، به منزله قبول آن از طرف حاکمیت ایران، سپاه پاسداران و رژیم سوریه قلمداد کرد.
ایران اگرچه به دلیل مسئله کرد در خاورمیانه و جلوگیری از عدم اتصال دو کانتون کوبانی و عفرین به یکدیگر، اجازه ورود نیروهای ارتش ترکیه به شمال سوریه را داد اما انتظار نمیرود که با رسیدن نیروهای بشار اسد به باب و هممرز شدن نیروی نظامی دو کشور، ایران و سوریه وجود یک نیروی نظامی بیگانه را قبول نمایند.
